Sunday, August 28, 2011

Баги Шоп

Плочите, а подоцна - дисковите, беа само најкусиот одговор, ако некој ве праша љубопитно што е тоа што прави патот често ве носи во „Мавровка“. „Баги“ беше многу повеќе: животна школа, место за дружење, извор на нови идеи и храна за духот


Се појави токму кога имамве полни џебови пари - сите пари што сме ги собрале за матурска, што сме ги заработиле како келнери или шанкери во некое од многуте кафулиња што се појавија, што тогаш ни беа интересни; парите што ќе ви ги дадат родителите за на училиште, за кино, за излегување. Се појави, и оттогаш речиси секојдневно живеевме со 'Баги', со луѓето што таму ги среќававме. Се роди ритуалот повремено да листаме по рафтовите со плочи - дури и кога немаш пари за купување, колку да си одбереш нешто за што ќе пекаш, да си дадеш поттик за нова доза штедење. Но, лесно беше. Се заработуваше, а и да е тешко - како да не го правиш тоа? Пред очите ви стои слика што до пред некој месец ви личела неверојатна - плочи за кои само сте можеле да сонувате дека некогаш ќе ги видите во Скопје: некомерцијални изданија, андерграунд етикети. Нешто што до тогаш би можеле да го најдете најблиску во Солун, во „Блоу ап“, веќе го имате во Скопје, во се' попопуларната „Мавровка“. Ви останува само уште да најдете пари.

Tuesday, August 09, 2011

ЗиЗи (топ)

Место каде што илјадници луѓе, тринаесет години ја дочекуваа зората, секоја можна ноќ. Журки, бе-пеес-двојки, текили.. Место каде што не мораше да бидеш договорен со некого, за да си најдеш добро друштво. Скопски топоним со харизма, и ден-денес, кога веќе го нема


Пред нас е голема приказна, а просторот е толку. Затоа, ве замолуваме, почитувани читатели, простете ни што овојпат ќе бидеме прагматични, без стандардниот стремеж за драмска-структура, без вовед со субјективен однос кон приказната.

Tuesday, July 26, 2011

Дане Капевски


Неговиот бенд бил првиот хард рок и хеви метал состав во Македонија. Заминал за Германија, изградил кариера како уметник со исклучително ценет потпис, препознатлив по ОТО, гигантскиот маж од железо од отпад


Името на групата „Карамела“, ни беше позната по Митко Сокол Мустачки, кој имаше огромна збирка на музички видеа. Понекогаш ќе извадеше тезга на концертите во МКЦ - прилика да си купите видео од концерт на некоја група што ви била важна во животот - а, подоцна водеше емисија на телевизија, за „старите добри времиња“. Од музиката на „Карамела“ во сеќавањето останало само едно видео, снимено во холот на некој од факултетите на Бит-пазар, кое беше единственото нешто што ни создаваше некаква слика колку да знаеме за групата кога некој ќе ја спомнеше. Ја знаевме само како дамнешна хард енд хеви група, чија поента не успеа некако да допре до нас, генерациите кои го откривале рокенролот подоцна. Приликата да ги слушнеме повнимателно ја добивме во последниве година-две, кога од некаде се појави mp3 запис од една нивна песна, „Пријателке“. Дури тогаш можевме потемелно да ја насетиме нивната различност меѓу музиките на нивното време - доцните седумдесетти - раните осумдесетти - хард рок - хеви метал, со необични текстови кои речиси директно зборуваат за секс.


Патот, неодамна не' однесе во кафулето зад „Свети Димитрија“, некогашно „Виктор-Викторија“, местото каде што се собираат музичари и уметници од таа генерација, шеесеттите-седумдесеттите години од минатиот век. Таму го запознавме Дане.

Tuesday, July 12, 2011

Кљок

Фото: Андреј Гиновски
Неговата фризерница во скопски Мичурин, поставила нови стандарди: берберниците 'пред и по Кљок'. Помодерна од многу кафетерии во градот. Човек без кој, велат, не може да се состави листа на фаци-легенди. Лик од бекстејџ екипата на 'Леб и сол' и мајстор на усна хармоника

Многумина ни беа нафрлиле дека порано или подоцна ќе треба една епизода од серијалот да му посветиме на Кљок, човекот за чија фризерница во Мичурин многу сме слушале. Но, не го спомнуваа само по фризерницата. Многумина ќе ви кажат дека е неизбежен и како битна фаца од екипата на „Леб и сол“, како човек кој бил вештиот светло-мајстор на групата во тие „партизански“ времиња, кога немало професионална светло-опрема, па се снаоѓале со обоени светилки и неколку прекинувачи. Пријателите ќе ви го опишат како човек со специфичен хумор, уникатни досетки и необична дикција - „каква што му е дикцијата кога свири на усна армоника“, ќе ви речат некои од нив, откривајќи уште еден интересен детаљ за него.

Знаевме дека кога-тогаш ќе го побараме. Чекавме да созрее моментот.

Wednesday, June 22, 2011

Реџо Пампур

Мајстор на анкетите. Новинар за кого нема затворена врата, невозможна мисија. Човек кој не пропушта прилика за коктел-дружење. „Новинар на годината“ - според келнерите. Човек каков што би посакал секој вид колектив: редакција, занаетчиски дуќан или екипаж на вселенски брод

Васко Марковски 



Реџо е легенда. Како човек, како новинар, како фаца од градот. Доволно ви се само неколку средби со него за тоа да го сфатите. Човек кој не пропушта прилика за коктел-дружење, промоција, концерт или изложба. Тоа е неговото место. Таму ќе го најдете. А, кога сте веќе таму, нека не ве чуди ако прашате „Кој е овој до Реџо?“, за некој за кого подоцна ќе сфатите дека бил некоја важна фаца.

Приказната за Реџеп Пампур за многумина почнува со „Пулсирање“, некогашната многу популарна емисија на Македонска радиотелевизија. - со неговите филмски осврти или по анкетите, кои од него направија лик препознатлив во секој дом. Спомнете го неговото име, и речиси секој ќе ви го каже истото: „Оној што правеше анкети?“. Да. Анкетите се клучот кој и денес му отвора многу врати, две години по сообраќајната незгода, од доктор до доктор, од сестра до болничар, додека се бори повторно да стане на нозе, да се врати каде што единствено припаѓа - во јавниот живот.

Со Реџо не се бевме виделе речиси две години, освен едната посета во болница, две-три недели по кобниот петок, кога колегите од редакциите во „Мавровка“ ни се јавија со прашање: „Каде ви е Реџо? Не дај Боже, некој рече дека имал сообраќајка, со моторот - на него личел..!? Знаете нешто?“. За несреќа, така беше. Додека го чекавме Реџо да се врати од настан, да се видиме со втората тура смешки за работниот ден, Реџо веќе бил во Градска болница.

Седиме во дворот и се обидуваме да ја систематизираме меморијата, да дознаеме уште нешто што ќе ни помогне да го склопиме мозаикот. Се редат анегдоти, разгледуваме фотографии, се шири неговата препознатлива, заразна насмевка. Сфаќаме колку ни недостасува. Слушајќи, ги бележиме зборовите со кои најлесно би можеле да го опишеме: ведрина, спонтаност, духовитост, заразно смеење, шегаџија.. препознатлив радиофоничен глас од етерот.. човек за кого нема невозможна мисија, затворена врата, недопирлив човек.. радио. телевизија. весници. веб-портали.. страстен фан на „Ферари“ во Формула 1.. Ни идат убави спомени кога ќе се сетиме на неговите слушливи, концизни и издржани филмски осврти, духовитите анкети, скринсејверот со „форд мустанг“, табакерата „Џони Вокер“ и страста кон моторите.

Години - не кажува, како змија нозе! Но, со радост раскажува смешки од неговите доживувања. На пример, за анкетата со прашање „Што мислите за пратеникот Реџеп Пампур?“, кога добивал одговори како: „Добар е. Многу го почитувам. Тој ќе направи добро за Македонија“; или, да се пофали („Ова за жените што ќе го читаат!“) дека лично се видел со Џорџ Клуни, во Охрид, за време на снимањето на филмот „Миротворец“ во Македонија. Врв на смеењето, би можело да биде неговото животно мото, кое на шега знае да го каже: „Јас во животот не барам многу. Да има колку за парче леб и - за виски!“

Уште од дете бил голем љубител на филмската уметност. Бегал од училиште за да оди во кино, решен да се запише на филмска режија во Прага, откако ќе заврши средно во гимназијата 'Цветан Димов', но, патот го однел на Катедрата за општа и компаративна книжевност во Скопје. Но, немало бегање од филмот. Првото нешто по што ќе стане препознатлив како новинар, се неговите филмски осврти, за кои, како што ќе ви речат неговите некогашни соработници, со радост полемизирал, но секогаш бил џентлмен да ги ислуша и да ги прифати различните мислења. Љубовта кон филмот, била почетокот на големото пријателство со режисерот Ацо Ѓурчинов, авторот на некогаш многу продаваниот филм „Исправи се Делфина“. За Ѓурчинов, Реџо е забавен, бескрајно шармантен и добро информиран човек, кому му нема рамен за дружење.

„Одличен новинар, репортер, фоторепортер. Знае да биде прв на сите настани. Но Реџо не е само тоа, туку и добар есеист, одлично ја познава културата. И, не случајно! Реџо беше одличен студент на компаративна книжевност, кај брат ми, Милан Ѓурчинов. За дружење - му нема рамен! Главен аниматор, извор на добро расположение! Како новинар - прв ќе дознае! Му нема рамен! Добро информиран, брзо пишува, одлично пишува; многу патува, по фестивали; комуницира со многу луѓе од естрадата. И, не пропушта коктел! Тоа што е присутен во таквите кругови, прави секогаш да биде добро информиран, така дознава многу. Прогласен за „новинар на годината“ - од конобарите! - не на кое било ново, на ниво на еден 'Александар Палас'!

За Јане Теохаревски, новинар во МТВ, некогашниот уредник на „Пулсирање“, Реџо е човек каков што би посакал секој вид колектив - редакција, занаетчиски дуќан или екипаж на вселенски брод.

„Тој, едноставно, внесува оптимизам и е човек кој ти го прави денот. Денот ти го почнува со некоја шега, и се редат: шеги во серија, кои ги пука како од некој шаржер. Со неговата заразна насмевка, која течеше како каскада, како водопад - ги заразуваше сите околу, ширејќи оптимизам и добро расположение, кои доаѓаа од неговата душа. Затоа беше толку популарен и секој сакаше да работи со него. Реџо успеа да воспостави нови стандарди во правњето анкети - со прашањата, кои разбиваа многу табуа кај нас; со пристапот кон испитаниците, на кои не им поставуваше прашање, туку им правеше пледоаје околу прашањето. Се обидуваше да им објасни, да им помогне околу нивните табуа, затоа што прашањата понекогаш беа незгодни и затоа немаше испитаници што го одбиваа. Кај него испитаникот никогаш не беше исмеан, туку секогаш работеше со една хуманост и сочувственост со испитаникот. На Реџо не му требаше никаква новинарска пропусница. Самиот негов физикус беше пропусница, а негова препознатливост беше насмевката“, ни рече Теохаревски.

За Ивана Настеска, десна рака на Реџо во „Форум“ до незгодата, денес новинар во веб-порталот „Журнал“ - да се работи со Пампур било привилегија, а неговото присуство - одлична работна атмосфера.

„Секогаш беше вицкасто. Со него нема шанси да е досадно. Дури и да не почувствуваш дека се работи, а работиш. Се смееш, ќе сработиш се' што треба и ќе има и резултат. Чест ми е што можам да го наречам колега, зашто уште како мала, за него имав мислење дека е медиумски маестро, кој успеа да ме натера уште на мои осум години да станувам во сабота во девет наутро, да гледам 'Пулсирање', каде што беше дел од уредувачкиот тим. Имав прилика да го запознам уште тогаш, кога гостувавме со моето училиште во емисиите. Ни на крај памет не ми беше дека некогаш ќе работам со него и дека со него ќе почнам моја новинарска кариера. Кога почнав да работам во 'Форум' снимивме неколку анкети заедно и бев воодушевена од тоа како му успева да искомуницира со луѓето, од неговата моќ на убедување. Еден детаљ кој многу зборува за него, е што секаде каде што ќе одевме, јас не бев неговата помлада или нова колешка, туку 'Ова е Ивана, мојата колешка, и ги има сите права што ги имам и јас'. Каде и да појдевме, на терен, на настан - се враќаше со десет нови контакти, од десет нови познаници, соработници, пријатели. Секогаш бевме први на настанот, последни си одевме и секогаш - со мотор“, ни рече Ивана.

Крајот на оваа епизода, го зачувавме за режисерот Ѓурчинов, за еден аманет до Реџо, во духот на „Исправи се, Делфина“ и последните мигови од препливувањето на Ла Манш:

„Што побргу да истрча на терен! Да влезе повторно во јавниот живот, каде што недостасува!“.

Ајде Реџо!

Wednesday, May 18, 2011

Алфонсо



Би можеле без око да ни трепне да го прогласиме за 'најелегантниот човек во Скопје'. И, би можеле со леснотија да кажеме дека нема човек што бил во Скопје, а не го видел. Нема човек што не го познава шармантниот Алфонсо од Шутка


Мора да сте го виделе низ градот. Човек не може човек да не го забележи. Eлегантен, со очигледен шарм, љубезен со секој што ќе му пријде. Сме го гледале на телевизиите од Шуто Оризари, во филмовите на Емир Кустурица, во духовитиот документарец „Шампионите од Шутка“. Официјалното име му е Рефет Сулејман. Го викале и Тарзан, Роки и со многу други имиња под кои настапувал. Но, сите го знаат како „Алфонсо“, прекарот што го добил според славниот Алфонсо од мегапопуларната серија „Касандра“. Но, едно не' збуни. До „Шампионите од Шутка“, само него го знаевме како Алфонсо, но, таму беше претставен како „чичко Рефет“, шампион на чија трпеза за Ѓурѓовден принесуваат најквалитетните јагниња во Шутка и како голем љубител на дискотеките, еден од најелегантните луѓе во Шуто Оризари, кој претпочита да се дружи со младите. Каде има музика и журка - таму е тој.


Го сретнавме неодамна, на неговото место, на Плоштад Македонија.

Tuesday, May 03, 2011

Чинарот

Фото: Милан Стрезовски

За биолозите, тоа е стариот охридски platanus orientalis.. За охриѓани - Чинарон! - место каде што поминале и поминуваат голем дел од животот, дрво што има да ви раскаже 1.100 години историја

Охридскиот чинар. Дрво за кое нема конвенционален опис. Обидувајќи се да го најдеме, пред очи ни доаѓа учителката од прво до четврто, велејќи дека тоа дрво е толку големо, што би требало сите деца од одделението да се фатиме за раце околу него за да го опколиме. И, навистина. Уште од деца сме го доживувале како нешто нереално. Како е можно да постои толку големо дрво!? И, како е можно нешто на светов толку долго да живее? Колкав е неговиот габарит, ќе сфатите кога ќе почнете да чепкате по записите, по уметничките дела или да ги барате луѓето што некогаш го проучувале, секој од свој специфичен агол на интерес. Прашајте во Охрид кои се тие и - речиси сите ќе ве упатат кон неколкумина страстни вљубеници во чинарот: публицистот Никола Бошале, шумарскиот инженер Владо Бојаџи, сликарот Славко Упевче или новинарот Владо Жура.

Friday, April 22, 2011

Канго


Канго
(Фото: Васко Марковски)
Малкумина ќе спорат дека си имаме работа со вистинска легенда, нај-препознат-ливиот лик од Кочани, рокенрол фанатик со речиси 50 години непрекинат стаж на сцената во Македонија


Среда. Доцните осумдесетти, раните деведесетти. По секоја цена решени да излеземе во град, уверени дека ќе најдеме нешто интересно да се помине вечерта со пријателите. Кога веќе се бевме потсобрале некоја група, без идеја каде да одиме, од некаде се појави Диме, од „Ласт Експедишн“, вели, ај да одиме до „25 Мај“ (денешно МКЦ), ќе имало некаква свирка, некаква промоција. Го прашавме кој, како - ќе свирел некој Канго, од Кочани. „Ај да видиме“ - лесно се решивме немајќи некоја попаметна идеја како да ја поминеме ноќта, а да не биде секој ден истото. Влегуваме во „Дансинг“. Веќе ечеа тапани, во познатата стаклена акустика, дисторзирана гитара, и некакво пеење. Пред нас се појави трио, сосем неочекувана појава: тип со бел „стратокастер“, со имиџ и појава како Џими Хендрикс

Wednesday, April 06, 2011

Славе Келешовски

Фото: Андреј Гиновски
За тие што го знаат, доволно е само да се спомне неговото име, лично или сценско. Спомни го Славе и пред очи ви се појавува добриот дух од Струга кој не мирува, човекот чие име веднаш ви буди слика на журка -  „Касиус Клеј на диско-музиката“, како што се нарекува себеси во неговото препознатливо диџејско интро

Последно што имавме чуено за него е дека Славе се иселил во Америка, дека веќе 15-20 години е таму. Имавме на ум дека кога-тогаш ќе дојде редот да пишуваме и за него, но ни личеше тешко изводливо - кај ќе го најдеме? - но, се јави Жупан, Владислав, еден од повозрасните пријатели од Струга, во чие друштво учевме за андерграундот и дарк вејвот за време на летните одмори.

„Имам прелог за твоите урбани легенди, Славе Ќелешоски - Диџеј Славе. Посети му го профилот на Фејсбук - че видиш зошто“

Tuesday, March 22, 2011

Ангел Ситновски, Бојс

Фото: Ивана Кузмановска
Архитект, човек со огромна колекција плочи, дискови и музички видеа, иконописец, фотограф, радиолик, вљубеник во природата, човек со кого секогаш има убав муабет, за што можат да ви посведочат и многу славни имиња од светската музика

Во оваа епизода на „Урбани легенди“ зборот „урбано“ има специфична тежина. Си имаме работа со лик кај кого поимот урбано е професионална определба и човек кој со своите приватни преокупации на разни начини втиснал и втиснува печат на урбаното живеење во Скопје. Ангел Ситновски, Бојс.

Wednesday, March 09, 2011

Замокот во Црниче

Друга таква нема, со мистичен изглед, со чуден стил за нашето поднебје. Ќуќа за која се кажани толку муабети и приказни. За некои е "куќа на сеништа", "проколната куќа". За луѓето што некогаш живееле таму - сосем обичен дом, куќа со цвеќиња, топол дом на хармонично семејство

Можеби ништо нема да ви значи ако некој ви ја каже адресата "Востаничка 180". Ниту ќе знаете каде е таа улица, ниту, пак, зошто му е битна некому или би требало и вам да ви биде. Но, нека ви ја спомне некој "Зелената куќа во Црниче", "вампирската", "куќата на духови" или "замокот" од Црниче" - пред очите веднаш ќе ви се оживеат стотици слики што сте ги замислувале секогаш кога некој ќе ви раскажел една од многуте загадочни приказни што кружат за куќата низ Скопје.

Wednesday, February 23, 2011

Деко

Фото: Ивана Кузмановска
Kлавијатурист, гитарист и еден од штедрите креативни извори на 'Бадмингтонс', 'Александар Македонски' и 'Клержо'. Македонскиот Реј Манзарек, Џон Лорд и Дејв Гринфилд. Големиот вљубеник во „камчињата“, човекот кој го откри и прв изрежа македонски рубин


Тешко е да се напише приказна за човек кој толку силно знае да ја поттикне креативноста, а притоа да ви биде ограничен просторот да се искажете. Оние што го познаваат поодамна, знаат како е. Да се раскажува за Деко - Дејан Шкартов, ќе ви биде потребно многу време и многу простор. Од каде да почнете и за што повеќе, а за што помалку да кажете.

Tuesday, February 15, 2011

Соња Андерграунд

Соња. Андерграунд 1. 1994/95. (Кај Руска Амбасада).
Низ нејзините раце поминале многу славни и не-баш-славни коси, од времето на револуционерната фризерница „Кљок“ до двете инкарнации на „Андерграунд“ - до Руска амбасада и во Капиштец. Иако денес веќе не постои, „Андерграунд“ ќе остане мечта за илјадници скопјани - место каде што оделе по фризура и навраќале на муабет со интересни луѓе

Wednesday, February 02, 2011

Зоки Панкер

Зоки Панкер
(Фото: Андреј Гиновски)
Можеби никогаш нема да се сетите
на бојата на неговиот глас, но,
ликот никогаш нема да го заборавите
Тасе Ван Гог: „Панкер за Ван Гог беше дел
од амбиентот, како што беа сликите на
Чемерски, Мазев и Мартиноски. Човек кој
му даваше на просторот некаква енергија,
добар тон, како жива скулптура“
Жани Митрески / Pass-N-G-R:„Знае да
 направи спој на ситници - луѓе, ситуации и
музика -  некои комбинации што на некого
ќе му личат невозможни, нема  да му текнат,
 ама, ете, тоа е рецептот!“
Јане Стефанов: „Влегувањето во 'Балет' е
влегување во патешествие полно со
 изненадувања. Првиот дел од 'програма-
та' е, можеби, стандарден, но, токму кога најмалку очекуваш, ќе се појави
 Зоки со изненадувањето“.

Никогаш не бил зборлив. Можеби никогаш нема да се сетите на неговиот глас, но, доволно е да го сретнете за да ви се разбудат милион слики од убави времиња што сте ги поминале во неговите кафулиња. Човек кој и без многу зборови со леснотија ќе го доживеете како култен лик на градот

Friday, December 10, 2010

Ван Гог


Ван Гог, 2010 г.
„Ван Гог“ не е само име на кафуле во Скопје. Денес тоа е веќе топоним. Едно од култните места кои постојат непрекинато повеќе од две децении. Помина низ разни фази, го водеа луѓе со различни визии. Сепак, за оние што го познаваат од почетоците, ништо нема да ги замени доцните осумдесетти


Еден ден низ маало се појави Сецко. Веќе многу луѓе го знаеја како еден од поинтересните гитаристи на скопскиот андерграунд, јадрото на “Ласт Експедишн“, бендот од наше маало. Рече: “Што правиш? Како си? Ај да те носам на едно место, во 'Ван Гог'“. Лесно беше да те кандиса некој што бил гласник на прогресивното, на андерграундот, маалски батко кој секогаш знаел да нафрли некоја интересна музика, некако природно прифатен како “повозрасен брат“ во миговите додека братот служеше војска во ЈНА. Есен, 1989. Отидовме на местото за кое веќе се зборуваше по градот, за кое зборуваа луѓето со кои се среќававме на повремените концерти во Дом на млади “25 Мај“, денешно МКЦ. Се случи љубов на прв поглед. Отидовме во место од кое ќе биде тешко да се разделите, со години, се' додека таму владееше филмот што тогаш го видовме. Го откривме местото каде што ќе го поминеме историски времиња - крајот на Југославија и почетоците на самостојна Македонија - временски ориентир за илјадници млади од тогашно Скопје. Местото каде што ги  поминавме ноќите кога се броеја гласовите од референдумот; кога ЈНА собираше наши врсници за на фронт во Хрватска; вечерите кога вриеше од девојки зашто, машките се криеја од воената полиција на ЈНА. Немаше човек што свири, собира музика и открива нови музикки, слика, пишува, ваја, глуми.. што гравитира кон андерграунд уметност, а да не излегува пред “Ван Гог“, во “Ван Гог“, на ѕитчето спроти “Ван Гог“.


Иво Блузмен
Ноќта почнуваше кај 8 навечер. Ако малку пораните, ќе ги затекнете Тасе и Зоки Панкер штотуку пристигнати со темносиниот спачек од по набавки.. кај да е, пред “Кораб“ - семакарницата спроти 'Градежен',  ќе зачкрипат кочниците на “двојката“ во која пред десетина минути, во Влае, се качил Иво Блузмен, легендарниот. Рачниот или биолошкиот часовник на персоналот во “Ван Гог“ веќе знае дека е време да го стави на шанкот металното чинијче за грицките што веќе подготвени го чекаат Иво во “Кораб“ - мезе за џускање.


Ван Гог, раните 1990-ти.
Фото: Приватна архива на Билјана Стефановска.
Кај да е, за некоја минута ќе се појават предвесниците на разните дружини; поздравувајќи се со домаќините, веќе седнати на масите на пред кафулето; нафрлајќи поздрави кон веќе дојдените. Веќе сте отпиле една третина од пијачката. Чувствувате дека веќе ве фаќа јанѕа. Чекате да наиде некој, да решите каде ќе се сместите - внатре, надвор или од карши, на ѕитчето кај Општина Центар. Со последната третина од пивото, коњакот, вотката кворумот е веќе доволен. Ја препознавате музиката која веќе го најавува следниот стадиум од градирањето на вечерта. Веќе ви е јасно - со која касета завозиле, натаму ќе оди флуидот - ќе ги штедиме силите, или, ќе возиме кон еуфорија, сите заедно, како и секогаш.


„Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“,
Богомил Ѓузел - Сергеј Андреевски
Каде и да застанете.. на некоја или покрај некоја неколкуте маси од двете страни на непишаната влезна патека; потпрени на шанкот; накрепени на некој ѕид, покрај “типот што го боли заб“ од сликите на Глигор Чемерски; заѕверени накај дрвената решеткаста конструкција на таванот; “Девојката“ од Никола Мартиноски, “Типот“ во масло на платно од Сергеј (за кого претпоставувавме дека е Сергеј, авторот на омотот на Мизар) или покрај легендарната слика на Чемерски со стихови од Богомил Ѓузел (“Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“). Каде и да ве затекне најавата, веќе знаете дека ви претстои добро расположение, опкружени со пријатни луѓе, креативци со кои секогаш ќе си најдете убав муабет.


Тасе - Ван Гог
“Гледано од оваа дистанца, чувствувам голема возбуда. 'Ван Гог' беше навистина култно место. Се' почна со мојот голем мерак за сликање. Не успеав да се запишам на ликовна академија, студрирав сосема друго, но таа страст кон сликањето постојано ме прогонуваше. Во тоа време почнавме да одиме по музеи, отидов во Холандија, бев во Музејот на Ван Гог и многу го засакав. Кога се вратив во Скопје, сакав да правам нешто паралелно со студиите. Веќе познавав многу луѓе - решив да отворам 'кафич', во куќата на дедо ми, 1986 година. Сакав да направам нешто што ќе биде различно од тогашната скопска шема. И, го отворивме 'Ван Гог'“, се сеќава секогаш ведриот домаќин, Тасе - како што го познававме сите, или, официјално, Зоран Тасев, газдата на “Ван Гог“. 


Барајќи го начинот како да направи место што ќе биде различно од тогашните места за излегување, сепак, не можел да отиде далеку од неговата страст кон сликарството. Решил токму такво да биде и местото што ќе го отвори. Со првите пари што ќе ги заработи решава да купи слики - сликите што и ден денес се изложени во “Ван Гог“, дела на Глигор Чемерски, Петар Мазев, Никола Мартиноски и Сергеј Андреевски.


“'Ван Гог' беше некако најкул место од местата во кои излегувавме. Се собираа неконвенционални луѓе, меѓу нив едно чудо авангарни селебрити ликови. Имаше константна публика. Во тие години на поп музика 'Ван Гог' беше најалтернативното место во Скопје. Затоа беше поинакво. За нас беше точка на собирање. Порано оделе на корзо, ние одевме во 'Ван Гог'. Секој ден беше убав:  друштво, муабети, пиво, цигари, заебанции. Локалот беше мал, па луѓе стоеа и надвор, околу кафичот. Мене, лично, посебно ми беше убаво ѕитчето преку улица, спроти влезот на 'Гог'. Е, таму, на ѕитчето, најмногу се смеевме и се глупиравме“, се сеќава Сани Шалом, девојка што ја запознавме во  “Ван Гог“, денес државен службеник во Тел Авив.


Златните времиња на “Ван Гог“ уредно се архивирани во приватната архива Билјана Стефановска, уште една девојка што секојдневно ја гледавме таму, денес архитект во Франкфурт на Мајна, Германија. 


Билјана Стефановска
“Тоа беа некои времиња кои не беа лесни, време на барања, пронаоѓања и губитоци. Почнав да одам таму кон  крајот на средно и кога почнав да студирам. После се префрлив со студиите во Германија, и секогаш кога доаѓав во Скопје 'киснев' во или пред 'Ван Гог'. За некоја година се промени атмосферата таму, може да се каже и аурата. Таму се чувствував како да сум меѓу свои луѓе, а не како вонземјанка. Запознав интересни  индивидуи, битија, со необичен хумор, кои ми отворија нови светови за  цудење и воодушевување. Тоа беше место за размена на идеи, музика, поезија. Не чувствував притисок за конвенционално однесување, без разлика дали се работи за восклици, театрално-сатирични дискусии за некој писател или композитор, или за тагата заради неразбирањето на светот или некоја љубовна мака. Можев да отидам таму еуфорична или мивкеста, не ми беше непријатно. Благодарна сум што имав прилика да го доживеам тој период на 'Ван Гог' особено на таа возраст“, се сеќава Билјана.


Коста - Ван Гог
“Ван Гог“ оттогаш помина низ разни фази и филмови. За луѓето што го открија на крајот на осумдесттите, приказната за “Ван Гог“ заврши набргу, кога “Ван Гог“ се фузира со “Мондријан“ - “шминкерскиот“ кафич од Чаршија, кога стилот му омекна и кога многу од луѓето што таму доаѓаа дотогаш беа пречекувани од “странци“, луѓе кои не ги пуштаа зад вратата на местото што некогаш им било свето. Такво било искуството и на Сецко, кого не го пуштиле внатре, на договорена средба со новинар на БиБиСи, кому требало да му предаде снимка од најновите студиски материјали.


Но, било како било. “Ван Гог“ в година ќе слави 25 години од основањето. Кафулето денес го води Коста, човекот што долго време работеше во “Ван Гог“. Гледајќи го тоа што го работи, се чувствувате охрабрени. Неговиот филм е поинаков, но, знае да ја негува традицијата. Се гледаме в година? На роденден?






Текст: Васко Марковски
Фотографии: Ивана Кузмановска, Васко Марковски, приватна архива на Билјана Стефановска, Ноќен клуб „Ван Гог“