Thursday, April 19, 2007

Процес (2)

Овој четврток решив наместо да пишувам нова колумна да објавам нова, дополнета верзија на последната колумна, Процес. Се надевам ќе ви се допадне. П.С. Колумните „Кешке да е така“ засега ќе ги објавувам само на блогот, а наскоро можно е да продолжат во друг печатен медиум. Му благодарам на Шпиц за довербата.

Не пријавувајте во полиција ако некој ви го украде велосипедот, да не ви се случи и вам стражарно да ве приведат зашто не ви пратиле покана за на суд.

Васко МАРКОВСКИ

Во оваа колумна, почитувани, имав намера да пишувам за поубави нешта, но идејата отиде неврат токму кога ми се вклучи алармот за да ме разбуди да ја напишам, во 6.30 наутро. Некој легна на ѕвончето, небаре сака сака да н* спаси од најбесниот пожар ја зафатил зградата, додека спивме со жена ми и со тригодишната ќерка, но, наместо апокалиптичната слика, пред вратата стоеа двајца полицајци, со лист хартија, кои ми соопштија дека дошле стражарно да ме приведат - зошто и како, ќе ми кажеле на суд - како во будењето на Јозеф К. на првата страница на романот „Процес“ од Франц Кафка.

Како лојален граѓанин, веднаш се подготвив, тазе избричен, за да излезам уредно пред образот на државата. Патем, само ги прашав полицајците дали можам да дојдам на суд со својот автомобил, за да можам поскоро да стигнам на работа откако ќе заврши тоа за што ме бара државата, но, не можело - таква била процедурата. Со извештачена љубезност ме замолија да побрзам, зашто имале и други луѓе за земање, како што ми рекоа и кога ги прашав зошто дошле по мене во 6.30 ако треба да се појавам на суд во 9 часот, а други луѓе не видов.

Ја оставив жена ми да се снаоѓа како ќе го однесе детето во градинка додека мене ме нема во непознат правец и влегов во полициската „лада нива“. Додека мрзнев на столче покрај отворена врата во полициската станица „Аеродром“, имав доволно време да си ги претурам мислите, да се обидам да дознам зошто сум таму, зошто од дома ме земаат двајца полицајци, во полициски автомобил, пред соседите што одат на работа.

Не паметам дека нешто некому сум скривил, дека сум направил нешто спротивно на законите, дека сум бил очевидец на некоја незгода, кражба - што и да е. Немам идеја. Поштенското сандаче го проверувам на два дена, главно за да проверам кои сметки ми дошле за плаќање, но никогаш меѓу нив немало покана за на суд. Колку што знам, никој не ме тужел за нешто што сум напишал како новинар.

Кај да е, за саат, саат и пол ќе разберам - си реков додека се занимавав, читајќи го текстот за личните имиња во православното календарче што ми се најде в џеб. Патем, имав и интересни моменти. На пример, да видам како со забрзан чекор влегува млада полицајка, со кабаетлиски израз на лицето, зашто задоцнила пет минути на работа, да прочитам како треба да пополниш формулари за пријавување странци и врз кои начела е составен полицискиот кодекс на Македонија.


И, некако, дојде часот. Се качивме во „нивата“ и стигнавме во „Скопје 2“. Додека се возевме имав уште една прилика да размислам за апсурдноста на тоа што ми се случува, во нов амбиент, низ градските улици, во кои обично самиот возам, овојпат имајќи привилегија друг да ми биде возач, а јас да седам на задното седиште, небаре се возам со личен шофер. Но, што ново ќе најдеш како одговор во полициска „лада нива“, слушајќи кој од двајцата полицајци која „утакмица“ ја „промашил“ во тикетот за спортска прогноза претходниот ден. Ќе ти помогне ли да домозгаш нешто кога гледаш дека тебе те носат на суд за непознато дело полицајци што прават прекршок, свртувајќи десно на семафорот во Маџир маало, за кој еднаш ви беседев.

И, стигнавме. Охрабрувачки беше што на вратата ме пречека Томче Кежо, не како поранешен колега, туку како вистински постар батко, да види што може да ми помогне и да ме охрабри, велејќи - што мислиш ти, само мене ли да ме земаат сред ноќ од дома!

...

- Почекај малку, тука, пред врата - јас да се видам со судијата - рече полицаецот откако пристигнавме пред некоја канцеларија во судот, по „скринингот“ низ метал детектор.

Влегов. Ме отпоздравија на „добар денот“ и - демистификацијата почна.

- Кажи име, презиме, место на живеење.. - ми рече судијата.

- Момент, господине - реков - ќе ми каже ли некој, пред тоа, зошто сум јас овде и за што ми праќате полицајци да ме донесат тука? Што сум направил?

- А, - рече ѕиркајќи во списите - па, ти украле точак, непозната марка, вреден 4.000 денари..? Еве, сме праќале покани, не си се јавил, па моравме стражарно да те повикаме како сведок..

- Како? - не можев да се воздржам да ги дослушам процедуралните објаснувања - За такви глупости ли ми правите вакви сцени, ми го трауматизирате семејството.. За точакот?

Ни тој не беше трпелив да ме дослуша.

- Кажете, да завршиме побрзо, ни висат предмети над глава, мораме брзо да ги решиме, ги делиме со „Скопје 1“, имаме преку глава работа. И натаму ли барате да ги гониме тие што ви го украле?

И, што да му кажеш. Да барам и натаму да гонат некого за еден точак, за повторно по некој месец да ми легне некој на ѕвончето за да ме приведе стражарно, зашто некој не ми доставил покана?

- Благодарам, господин судија, ексик нека е и точакот и се’, благодарам на ваквата правда. Пишете таму што треба, не сакам да чујам повеќе за точакот, за повторно да ми ги приредите истиве работи. Благодарам! - реков, нестрплив што поскоро да заврши оваа епизода.

Судијата ме повикал како сведок, за велосипедот што ми го украдоа минатото лето, демек, неколку пати ми пратиле покани, но не сум се јавил. Се правдаше дека можеби грешката била кај полицајците, зашто не ги запишале бројот на влезот и на станот, туку само бројот на зградата каде што живеам. Но, како тогаш веднаш знаеја на кој стан да заѕвонат за да ме носат? Ајлија, би рекол дедо ми, Бог да го прости.


Си велам, кешке барем некој да го беше наклеветил Јозефа К. Барем ќе знаеше зошто му се случува процесот. А „точакот“ - кешке да го немав.

Thursday, April 12, 2007

Процес (1)

Не пријавувајте во полиција ако некој ви го украде велосипедот, да не ви се случи и вам стражарно да ве приведат зашто не ви пратиле покана за на суд.

Васко МАРКОВСКИ
Во оваа колумна, почитувани, имав намера да пишувам за поубави нешта, но идејата отиде неврат токму кога ми се вклучи алармот за да ме разбуди да ја напишам, во 6.30 наутро. Некој легна на ѕвончето, небаре сака сака да н* спаси од најбесниот пожар ја зафатил зградата, додека спивме со жена ми и со тригодишната ќерка, но, наместо апокалиптичната слика, пред вратата стоеа двајца полицајци, со лист хартија, кои ми соопштија дека дошле стражарно да ме приведат - зошто и како, ќе ми кажеле на суд - како во будењето на Јозеф К. на првата страница на романот „Процес“ од Франц Кафка.
Како лојален граѓанин, веднаш се подготвив, тазе избричен, за да излезам уредно пред образот на државата. Патем, само ги прашав полицајците дали можам да дојдам на суд со својот автомобил, за да можам поскоро да стигнам на работа откако ќе заврши тоа за што ме бара државата, но, не можело - таква била процедурата. Со извештачена љубезност ме замолија да побрзам, зашто имале и други луѓе за земање, како што ми рекоа и кога ги прашав зошто дошле по мене во 6.30 ако треба да се појавам на суд во 9 часот, а други луѓе не видов.
Ја оставив жена ми да се снаоѓа како ќе го однесе детето во градинка додека мене ме нема во непознат правец и влегов во полициската „лада нива“. Додека мрзнев на столче покрај отворена врата во полициската станица „Аеродром“, имав доволно време да си ги претурам мислите, да се обидам да дознам зошто сум таму, зошто од дома ме земаат двајца полицајци, во полициски автомобил, пред соседите што одат на работа.
Не паметам дека нешто некому сум скривил, дека сум направил нешто спротивно на законите, дека сум бил очевидец на некоја незгода, кражба - што и да е. Немам идеја. Поштенското сандаче го проверувам на два дена, главно за да проверам кои сметки ми дошле за плаќање, но никогаш меѓу нив немало покана за на суд. Колку што знам, никој не ме тужел за нешто што сум напишал како новинар.
Кај да е, за саат, саат и пол ќе разберам - си реков додека се занимавав, читајќи го текстот за личните имиња во православното календарче што ми се најде в џеб. Патем, имав и интересни моменти. На пример, да видам како со забрзан чекор влегува млада полицајка, со кабаетлиски израз на лицето, зашто задоцнила пет минути на работа, да прочитам како треба да пополниш формулари за пријавување странци и врз кои начела е составен полицискиот кодекс на Македонија.
И, некако, дојде часот. Се качивме во „нивата“ и стигнавме во „Скопје 2“. Судијата тој и тој ме повикал како сведок, за велосипедот што ми го украдоа минатото лето, демек, неколку пати ми пратиле покани, но не сум се јавил.
Ајлија, би рекол дедо ми, Бог да го прости. Прашав кога ги пратиле и зошто не сум ги добил - по што се „испостави“ дека полицајците не го запишале бројот на влезот и бројот на станот кога сум ја пријавил кражбата, па, затоа можеби залутале поканите.

Кешке барем некој да го беше наклеветил Јозефа К. Барем ќе знаеше зошто му се случува процесот. А од „точакот“ - кренав раце. Не сакам нова епизода стражарно приведување. Кешке да го немав.

http://www.spic.com.mk/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&tabid=1&EditionID=246&ArticleID=11428

Thursday, April 05, 2007

Вашар

Ве молам не правете вашар пред храмовите за време на богослужбата ноќта пред Велигден. Оставете ги вулгарностите, шишињата и скарите за друг ден.

Васко МАРКОВСКИ

Веројатно не сум единствениот, почитувани, кој значајните моменти од животот ги памети со фотографска меморија, преку сликите што му останале врежани во меморијата, за тоа како, со кого, каде и во каков амбиент сме поминале некои денови од животот.

Еден таков момент за мене е Велигден, ден кога оние што веруваат се преиспитуваат себеси - што направиле и како се однесувале меѓу двете презнувања, дали некого повредиле, дали успеале да поправат некои свои слабости, дали станале почовечни од порано и каде ќе ја водат својата личност во годината што е пред нив. Богослужбата на Велика сабота за многумина од нас е вистинскиот момент за да се ставиме себеси пред еден таков тест, кога на помош ги имаме зборовите од Евангелието и свечените песни.

Но, сето тоа би било идеално, кога би имале мир и тишина за да ги следиме и ако вниманието не ни го одземаат мирисот од распламтените скари околу храмовите, кикотењата на поднапиените девојчиња со лименки пиво во рацете, вицовите за непримерни попови што си ги кажуваат поднапиените соседи додека си го подаваат шишето со жолта лозова.

Пред очите ми доаѓаат разни слики за тоа каде сум бил на богослужба пред Велигден, но секогаш меѓу првите ми се појавува пространството меѓу „Порта Буњаковец“ и „прва партизанска“, затворено за сообраќај, со погледот свртен и со ушите начулени кон Соборната црква „Свети Климент“, гледајќи со начулени уши над главите на морето заџагорени, рашетани и запиени скопјани. И втората слика е од истиот простор, неколку часа подоцна, кога уличните чистачи се обидуваат да го расчистат брдото од лименки, шишиња, хартии и лушпи од велигденски јајца.

Сепак, имам и добри спомени, како богослужбата во манастирот „Света Богородица“ во Калишта кај Струга, каде што вистински можете да ја почувствувате и хоризонталната и вертикалната димензија на крстот, кога ги чуствувате блиски и небото и луѓето околу вас.

Но, да не ме разбере некој дека сум лицемерен, па ги осудувам луѓето на ден-два пред денот кога сите треба да си простиме. Како би знаел јас за сето тоа, ако и самиот некогаш не сум ги правел истите работи, како сликата кога враќајќи се од „Свети Димитрија“, со шише коњак „Цезар“, им се навртевме со другарите на излозите на стоковната куќа „Меркур-импорт“, испишувајќи ги со восокот од свеќите имињата нашите музички идоли. Можам ли да го заборавам чекањето со саати за хамбургери пред „Седмица“, за да имаме подлога за шишињата вино во дворот на „Песталоци“ за нова доза пиење со другарите и со нашите девојки.

Но, така се расте. Сепак, ве замолувам да ги оставиме на мир тие што сакаат достоинствено да го прослават празникот. Се надевам дека ќе се воздржите од шишињата и скарите до следниот ден.

Кешке да е така!

http://www.spic.com.mk/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&tabid=1&EditionID=243&ArticleID=11289