Showing posts with label Скопје. Show all posts
Showing posts with label Скопје. Show all posts

Thursday, November 10, 2011

Ружниот

(Фото: приватна архива на Rocka Dark)
За Скопје беше тоа што за Лондон и за лондончаните беше Сид Више'с, панк иконата од „Секс Пистолс“. Икона на едно време и драг човек со насмевка која и денес бдее над градот, десет години по денот кога замина

Првпат од толку блиску видов панкер, и, за среќа, не беше некој насилен тип, како што обично ги биеше глас - дента, во ГТЦ, додека се соземав од шокантната неочекувана слика дека брат ми почнал да пуши (нишка „Дрина“ - „Оригинал“). Другар му Роберт, батко што родителите би го нарекле „пристојно дете“, тивко му рече: „Еве ти го Ружниот.“. Уште едно изненадување! - брат ми се дружи со панкери, тие, збеснатите типови, какви што гледавме во Струга, на кејот, за време на летото.. Но, било к'смет првиот панкер што лично ќе го запознаам да биде тој, Ружниот, најдобродушниот меѓу скопските панкери, како што сумираат разумот и сеќавањето денес, триесетина години подоцна.

Tuesday, November 01, 2011

Владимир Муратовски - Диво


Владимир Муратовски - Диво, жива енциклопедија
на скопската супкултура (Фото: Андреј Гиновски)
Може ли да се замисли концерт или место на кое што се собира македонскиот андерграунд без Влатче Диво, без тој препознатлив детаљ на македонската супкулутра? Веќе 25 години, тоа е незамисливо


Еден ден се појави пред „Пастри“, бутката за пирошки спроти гимназија „Георги Димитров“, ликот со очила со дебели стакла, што веќе ни беше познат од неколкуте концерти што како млади средношколци веќе ги бевме гледале во Дом на млади „25 Мај“, првите наши концерти. Додека му одбројуваа минутите од големиот одмор, меѓу луѓето што чекаа ред за пирошка препозна познаник од по концерти. Ни почна муабет како веќе да се познаваме - спонтано и срдечно, какви што ќе бидат, во децениите што ќе се редат, сите средби со луѓето што ги среќавал по концерти, по местата каде што се собирале скопските љубители на супкултурата. Веќе неколку недели подоцна, по средбата пред „Пастри“, разбравме: се вика Владимир Муратовски, знае многу за музика, собира плочи-касети, го викаат Диво, според бендот, „Диво“ (Ди-еволушн).

Sunday, August 28, 2011

Баги Шоп

Плочите, а подоцна - дисковите, беа само најкусиот одговор, ако некој ве праша љубопитно што е тоа што прави патот често ве носи во „Мавровка“. „Баги“ беше многу повеќе: животна школа, место за дружење, извор на нови идеи и храна за духот


Се појави токму кога имамве полни џебови пари - сите пари што сме ги собрале за матурска, што сме ги заработиле како келнери или шанкери во некое од многуте кафулиња што се појавија, што тогаш ни беа интересни; парите што ќе ви ги дадат родителите за на училиште, за кино, за излегување. Се појави, и оттогаш речиси секојдневно живеевме со 'Баги', со луѓето што таму ги среќававме. Се роди ритуалот повремено да листаме по рафтовите со плочи - дури и кога немаш пари за купување, колку да си одбереш нешто за што ќе пекаш, да си дадеш поттик за нова доза штедење. Но, лесно беше. Се заработуваше, а и да е тешко - како да не го правиш тоа? Пред очите ви стои слика што до пред некој месец ви личела неверојатна - плочи за кои само сте можеле да сонувате дека некогаш ќе ги видите во Скопје: некомерцијални изданија, андерграунд етикети. Нешто што до тогаш би можеле да го најдете најблиску во Солун, во „Блоу ап“, веќе го имате во Скопје, во се' попопуларната „Мавровка“. Ви останува само уште да најдете пари.

Tuesday, August 09, 2011

ЗиЗи (топ)

Место каде што илјадници луѓе, тринаесет години ја дочекуваа зората, секоја можна ноќ. Журки, бе-пеес-двојки, текили.. Место каде што не мораше да бидеш договорен со некого, за да си најдеш добро друштво. Скопски топоним со харизма, и ден-денес, кога веќе го нема


Пред нас е голема приказна, а просторот е толку. Затоа, ве замолуваме, почитувани читатели, простете ни што овојпат ќе бидеме прагматични, без стандардниот стремеж за драмска-структура, без вовед со субјективен однос кон приказната.

Tuesday, July 26, 2011

Дане Капевски


Неговиот бенд бил првиот хард рок и хеви метал состав во Македонија. Заминал за Германија, изградил кариера како уметник со исклучително ценет потпис, препознатлив по ОТО, гигантскиот маж од железо од отпад


Името на групата „Карамела“, ни беше позната по Митко Сокол Мустачки, кој имаше огромна збирка на музички видеа. Понекогаш ќе извадеше тезга на концертите во МКЦ - прилика да си купите видео од концерт на некоја група што ви била важна во животот - а, подоцна водеше емисија на телевизија, за „старите добри времиња“. Од музиката на „Карамела“ во сеќавањето останало само едно видео, снимено во холот на некој од факултетите на Бит-пазар, кое беше единственото нешто што ни создаваше некаква слика колку да знаеме за групата кога некој ќе ја спомнеше. Ја знаевме само како дамнешна хард енд хеви група, чија поента не успеа некако да допре до нас, генерациите кои го откривале рокенролот подоцна. Приликата да ги слушнеме повнимателно ја добивме во последниве година-две, кога од некаде се појави mp3 запис од една нивна песна, „Пријателке“. Дури тогаш можевме потемелно да ја насетиме нивната различност меѓу музиките на нивното време - доцните седумдесетти - раните осумдесетти - хард рок - хеви метал, со необични текстови кои речиси директно зборуваат за секс.


Патот, неодамна не' однесе во кафулето зад „Свети Димитрија“, некогашно „Виктор-Викторија“, местото каде што се собираат музичари и уметници од таа генерација, шеесеттите-седумдесеттите години од минатиот век. Таму го запознавме Дане.

Tuesday, July 12, 2011

Кљок

Фото: Андреј Гиновски
Неговата фризерница во скопски Мичурин, поставила нови стандарди: берберниците 'пред и по Кљок'. Помодерна од многу кафетерии во градот. Човек без кој, велат, не може да се состави листа на фаци-легенди. Лик од бекстејџ екипата на 'Леб и сол' и мајстор на усна хармоника

Многумина ни беа нафрлиле дека порано или подоцна ќе треба една епизода од серијалот да му посветиме на Кљок, човекот за чија фризерница во Мичурин многу сме слушале. Но, не го спомнуваа само по фризерницата. Многумина ќе ви кажат дека е неизбежен и како битна фаца од екипата на „Леб и сол“, како човек кој бил вештиот светло-мајстор на групата во тие „партизански“ времиња, кога немало професионална светло-опрема, па се снаоѓале со обоени светилки и неколку прекинувачи. Пријателите ќе ви го опишат како човек со специфичен хумор, уникатни досетки и необична дикција - „каква што му е дикцијата кога свири на усна армоника“, ќе ви речат некои од нив, откривајќи уште еден интересен детаљ за него.

Знаевме дека кога-тогаш ќе го побараме. Чекавме да созрее моментот.

Wednesday, June 22, 2011

Реџо Пампур

Мајстор на анкетите. Новинар за кого нема затворена врата, невозможна мисија. Човек кој не пропушта прилика за коктел-дружење. „Новинар на годината“ - според келнерите. Човек каков што би посакал секој вид колектив: редакција, занаетчиски дуќан или екипаж на вселенски брод

Васко Марковски 



Реџо е легенда. Како човек, како новинар, како фаца од градот. Доволно ви се само неколку средби со него за тоа да го сфатите. Човек кој не пропушта прилика за коктел-дружење, промоција, концерт или изложба. Тоа е неговото место. Таму ќе го најдете. А, кога сте веќе таму, нека не ве чуди ако прашате „Кој е овој до Реџо?“, за некој за кого подоцна ќе сфатите дека бил некоја важна фаца.

Приказната за Реџеп Пампур за многумина почнува со „Пулсирање“, некогашната многу популарна емисија на Македонска радиотелевизија. - со неговите филмски осврти или по анкетите, кои од него направија лик препознатлив во секој дом. Спомнете го неговото име, и речиси секој ќе ви го каже истото: „Оној што правеше анкети?“. Да. Анкетите се клучот кој и денес му отвора многу врати, две години по сообраќајната незгода, од доктор до доктор, од сестра до болничар, додека се бори повторно да стане на нозе, да се врати каде што единствено припаѓа - во јавниот живот.

Со Реџо не се бевме виделе речиси две години, освен едната посета во болница, две-три недели по кобниот петок, кога колегите од редакциите во „Мавровка“ ни се јавија со прашање: „Каде ви е Реџо? Не дај Боже, некој рече дека имал сообраќајка, со моторот - на него личел..!? Знаете нешто?“. За несреќа, така беше. Додека го чекавме Реџо да се врати од настан, да се видиме со втората тура смешки за работниот ден, Реџо веќе бил во Градска болница.

Седиме во дворот и се обидуваме да ја систематизираме меморијата, да дознаеме уште нешто што ќе ни помогне да го склопиме мозаикот. Се редат анегдоти, разгледуваме фотографии, се шири неговата препознатлива, заразна насмевка. Сфаќаме колку ни недостасува. Слушајќи, ги бележиме зборовите со кои најлесно би можеле да го опишеме: ведрина, спонтаност, духовитост, заразно смеење, шегаџија.. препознатлив радиофоничен глас од етерот.. човек за кого нема невозможна мисија, затворена врата, недопирлив човек.. радио. телевизија. весници. веб-портали.. страстен фан на „Ферари“ во Формула 1.. Ни идат убави спомени кога ќе се сетиме на неговите слушливи, концизни и издржани филмски осврти, духовитите анкети, скринсејверот со „форд мустанг“, табакерата „Џони Вокер“ и страста кон моторите.

Години - не кажува, како змија нозе! Но, со радост раскажува смешки од неговите доживувања. На пример, за анкетата со прашање „Што мислите за пратеникот Реџеп Пампур?“, кога добивал одговори како: „Добар е. Многу го почитувам. Тој ќе направи добро за Македонија“; или, да се пофали („Ова за жените што ќе го читаат!“) дека лично се видел со Џорџ Клуни, во Охрид, за време на снимањето на филмот „Миротворец“ во Македонија. Врв на смеењето, би можело да биде неговото животно мото, кое на шега знае да го каже: „Јас во животот не барам многу. Да има колку за парче леб и - за виски!“

Уште од дете бил голем љубител на филмската уметност. Бегал од училиште за да оди во кино, решен да се запише на филмска режија во Прага, откако ќе заврши средно во гимназијата 'Цветан Димов', но, патот го однел на Катедрата за општа и компаративна книжевност во Скопје. Но, немало бегање од филмот. Првото нешто по што ќе стане препознатлив како новинар, се неговите филмски осврти, за кои, како што ќе ви речат неговите некогашни соработници, со радост полемизирал, но секогаш бил џентлмен да ги ислуша и да ги прифати различните мислења. Љубовта кон филмот, била почетокот на големото пријателство со режисерот Ацо Ѓурчинов, авторот на некогаш многу продаваниот филм „Исправи се Делфина“. За Ѓурчинов, Реџо е забавен, бескрајно шармантен и добро информиран човек, кому му нема рамен за дружење.

„Одличен новинар, репортер, фоторепортер. Знае да биде прв на сите настани. Но Реџо не е само тоа, туку и добар есеист, одлично ја познава културата. И, не случајно! Реџо беше одличен студент на компаративна книжевност, кај брат ми, Милан Ѓурчинов. За дружење - му нема рамен! Главен аниматор, извор на добро расположение! Како новинар - прв ќе дознае! Му нема рамен! Добро информиран, брзо пишува, одлично пишува; многу патува, по фестивали; комуницира со многу луѓе од естрадата. И, не пропушта коктел! Тоа што е присутен во таквите кругови, прави секогаш да биде добро информиран, така дознава многу. Прогласен за „новинар на годината“ - од конобарите! - не на кое било ново, на ниво на еден 'Александар Палас'!

За Јане Теохаревски, новинар во МТВ, некогашниот уредник на „Пулсирање“, Реџо е човек каков што би посакал секој вид колектив - редакција, занаетчиски дуќан или екипаж на вселенски брод.

„Тој, едноставно, внесува оптимизам и е човек кој ти го прави денот. Денот ти го почнува со некоја шега, и се редат: шеги во серија, кои ги пука како од некој шаржер. Со неговата заразна насмевка, која течеше како каскада, како водопад - ги заразуваше сите околу, ширејќи оптимизам и добро расположение, кои доаѓаа од неговата душа. Затоа беше толку популарен и секој сакаше да работи со него. Реџо успеа да воспостави нови стандарди во правњето анкети - со прашањата, кои разбиваа многу табуа кај нас; со пристапот кон испитаниците, на кои не им поставуваше прашање, туку им правеше пледоаје околу прашањето. Се обидуваше да им објасни, да им помогне околу нивните табуа, затоа што прашањата понекогаш беа незгодни и затоа немаше испитаници што го одбиваа. Кај него испитаникот никогаш не беше исмеан, туку секогаш работеше со една хуманост и сочувственост со испитаникот. На Реџо не му требаше никаква новинарска пропусница. Самиот негов физикус беше пропусница, а негова препознатливост беше насмевката“, ни рече Теохаревски.

За Ивана Настеска, десна рака на Реџо во „Форум“ до незгодата, денес новинар во веб-порталот „Журнал“ - да се работи со Пампур било привилегија, а неговото присуство - одлична работна атмосфера.

„Секогаш беше вицкасто. Со него нема шанси да е досадно. Дури и да не почувствуваш дека се работи, а работиш. Се смееш, ќе сработиш се' што треба и ќе има и резултат. Чест ми е што можам да го наречам колега, зашто уште како мала, за него имав мислење дека е медиумски маестро, кој успеа да ме натера уште на мои осум години да станувам во сабота во девет наутро, да гледам 'Пулсирање', каде што беше дел од уредувачкиот тим. Имав прилика да го запознам уште тогаш, кога гостувавме со моето училиште во емисиите. Ни на крај памет не ми беше дека некогаш ќе работам со него и дека со него ќе почнам моја новинарска кариера. Кога почнав да работам во 'Форум' снимивме неколку анкети заедно и бев воодушевена од тоа како му успева да искомуницира со луѓето, од неговата моќ на убедување. Еден детаљ кој многу зборува за него, е што секаде каде што ќе одевме, јас не бев неговата помлада или нова колешка, туку 'Ова е Ивана, мојата колешка, и ги има сите права што ги имам и јас'. Каде и да појдевме, на терен, на настан - се враќаше со десет нови контакти, од десет нови познаници, соработници, пријатели. Секогаш бевме први на настанот, последни си одевме и секогаш - со мотор“, ни рече Ивана.

Крајот на оваа епизода, го зачувавме за режисерот Ѓурчинов, за еден аманет до Реџо, во духот на „Исправи се, Делфина“ и последните мигови од препливувањето на Ла Манш:

„Што побргу да истрча на терен! Да влезе повторно во јавниот живот, каде што недостасува!“.

Ајде Реџо!

Wednesday, May 18, 2011

Алфонсо



Би можеле без око да ни трепне да го прогласиме за 'најелегантниот човек во Скопје'. И, би можеле со леснотија да кажеме дека нема човек што бил во Скопје, а не го видел. Нема човек што не го познава шармантниот Алфонсо од Шутка


Мора да сте го виделе низ градот. Човек не може човек да не го забележи. Eлегантен, со очигледен шарм, љубезен со секој што ќе му пријде. Сме го гледале на телевизиите од Шуто Оризари, во филмовите на Емир Кустурица, во духовитиот документарец „Шампионите од Шутка“. Официјалното име му е Рефет Сулејман. Го викале и Тарзан, Роки и со многу други имиња под кои настапувал. Но, сите го знаат како „Алфонсо“, прекарот што го добил според славниот Алфонсо од мегапопуларната серија „Касандра“. Но, едно не' збуни. До „Шампионите од Шутка“, само него го знаевме како Алфонсо, но, таму беше претставен како „чичко Рефет“, шампион на чија трпеза за Ѓурѓовден принесуваат најквалитетните јагниња во Шутка и како голем љубител на дискотеките, еден од најелегантните луѓе во Шуто Оризари, кој претпочита да се дружи со младите. Каде има музика и журка - таму е тој.


Го сретнавме неодамна, на неговото место, на Плоштад Македонија.

Tuesday, March 22, 2011

Ангел Ситновски, Бојс

Фото: Ивана Кузмановска
Архитект, човек со огромна колекција плочи, дискови и музички видеа, иконописец, фотограф, радиолик, вљубеник во природата, човек со кого секогаш има убав муабет, за што можат да ви посведочат и многу славни имиња од светската музика

Во оваа епизода на „Урбани легенди“ зборот „урбано“ има специфична тежина. Си имаме работа со лик кај кого поимот урбано е професионална определба и човек кој со своите приватни преокупации на разни начини втиснал и втиснува печат на урбаното живеење во Скопје. Ангел Ситновски, Бојс.

Wednesday, March 09, 2011

Замокот во Црниче

Друга таква нема, со мистичен изглед, со чуден стил за нашето поднебје. Ќуќа за која се кажани толку муабети и приказни. За некои е "куќа на сеништа", "проколната куќа". За луѓето што некогаш живееле таму - сосем обичен дом, куќа со цвеќиња, топол дом на хармонично семејство

Можеби ништо нема да ви значи ако некој ви ја каже адресата "Востаничка 180". Ниту ќе знаете каде е таа улица, ниту, пак, зошто му е битна некому или би требало и вам да ви биде. Но, нека ви ја спомне некој "Зелената куќа во Црниче", "вампирската", "куќата на духови" или "замокот" од Црниче" - пред очите веднаш ќе ви се оживеат стотици слики што сте ги замислувале секогаш кога некој ќе ви раскажел една од многуте загадочни приказни што кружат за куќата низ Скопје.

Wednesday, February 23, 2011

Деко

Фото: Ивана Кузмановска
Kлавијатурист, гитарист и еден од штедрите креативни извори на 'Бадмингтонс', 'Александар Македонски' и 'Клержо'. Македонскиот Реј Манзарек, Џон Лорд и Дејв Гринфилд. Големиот вљубеник во „камчињата“, човекот кој го откри и прв изрежа македонски рубин


Тешко е да се напише приказна за човек кој толку силно знае да ја поттикне креативноста, а притоа да ви биде ограничен просторот да се искажете. Оние што го познаваат поодамна, знаат како е. Да се раскажува за Деко - Дејан Шкартов, ќе ви биде потребно многу време и многу простор. Од каде да почнете и за што повеќе, а за што помалку да кажете.

Tuesday, February 15, 2011

Соња Андерграунд

Соња. Андерграунд 1. 1994/95. (Кај Руска Амбасада).
Низ нејзините раце поминале многу славни и не-баш-славни коси, од времето на револуционерната фризерница „Кљок“ до двете инкарнации на „Андерграунд“ - до Руска амбасада и во Капиштец. Иако денес веќе не постои, „Андерграунд“ ќе остане мечта за илјадници скопјани - место каде што оделе по фризура и навраќале на муабет со интересни луѓе

Wednesday, February 02, 2011

Зоки Панкер

Зоки Панкер
(Фото: Андреј Гиновски)
Можеби никогаш нема да се сетите
на бојата на неговиот глас, но,
ликот никогаш нема да го заборавите
Тасе Ван Гог: „Панкер за Ван Гог беше дел
од амбиентот, како што беа сликите на
Чемерски, Мазев и Мартиноски. Човек кој
му даваше на просторот некаква енергија,
добар тон, како жива скулптура“
Жани Митрески / Pass-N-G-R:„Знае да
 направи спој на ситници - луѓе, ситуации и
музика -  некои комбинации што на некого
ќе му личат невозможни, нема  да му текнат,
 ама, ете, тоа е рецептот!“
Јане Стефанов: „Влегувањето во 'Балет' е
влегување во патешествие полно со
 изненадувања. Првиот дел од 'програма-
та' е, можеби, стандарден, но, токму кога најмалку очекуваш, ќе се појави
 Зоки со изненадувањето“.

Никогаш не бил зборлив. Можеби никогаш нема да се сетите на неговиот глас, но, доволно е да го сретнете за да ви се разбудат милион слики од убави времиња што сте ги поминале во неговите кафулиња. Човек кој и без многу зборови со леснотија ќе го доживеете како култен лик на градот

Friday, December 10, 2010

Ван Гог


Ван Гог, 2010 г.
„Ван Гог“ не е само име на кафуле во Скопје. Денес тоа е веќе топоним. Едно од култните места кои постојат непрекинато повеќе од две децении. Помина низ разни фази, го водеа луѓе со различни визии. Сепак, за оние што го познаваат од почетоците, ништо нема да ги замени доцните осумдесетти


Еден ден низ маало се појави Сецко. Веќе многу луѓе го знаеја како еден од поинтересните гитаристи на скопскиот андерграунд, јадрото на “Ласт Експедишн“, бендот од наше маало. Рече: “Што правиш? Како си? Ај да те носам на едно место, во 'Ван Гог'“. Лесно беше да те кандиса некој што бил гласник на прогресивното, на андерграундот, маалски батко кој секогаш знаел да нафрли некоја интересна музика, некако природно прифатен како “повозрасен брат“ во миговите додека братот служеше војска во ЈНА. Есен, 1989. Отидовме на местото за кое веќе се зборуваше по градот, за кое зборуваа луѓето со кои се среќававме на повремените концерти во Дом на млади “25 Мај“, денешно МКЦ. Се случи љубов на прв поглед. Отидовме во место од кое ќе биде тешко да се разделите, со години, се' додека таму владееше филмот што тогаш го видовме. Го откривме местото каде што ќе го поминеме историски времиња - крајот на Југославија и почетоците на самостојна Македонија - временски ориентир за илјадници млади од тогашно Скопје. Местото каде што ги  поминавме ноќите кога се броеја гласовите од референдумот; кога ЈНА собираше наши врсници за на фронт во Хрватска; вечерите кога вриеше од девојки зашто, машките се криеја од воената полиција на ЈНА. Немаше човек што свири, собира музика и открива нови музикки, слика, пишува, ваја, глуми.. што гравитира кон андерграунд уметност, а да не излегува пред “Ван Гог“, во “Ван Гог“, на ѕитчето спроти “Ван Гог“.


Иво Блузмен
Ноќта почнуваше кај 8 навечер. Ако малку пораните, ќе ги затекнете Тасе и Зоки Панкер штотуку пристигнати со темносиниот спачек од по набавки.. кај да е, пред “Кораб“ - семакарницата спроти 'Градежен',  ќе зачкрипат кочниците на “двојката“ во која пред десетина минути, во Влае, се качил Иво Блузмен, легендарниот. Рачниот или биолошкиот часовник на персоналот во “Ван Гог“ веќе знае дека е време да го стави на шанкот металното чинијче за грицките што веќе подготвени го чекаат Иво во “Кораб“ - мезе за џускање.


Ван Гог, раните 1990-ти.
Фото: Приватна архива на Билјана Стефановска.
Кај да е, за некоја минута ќе се појават предвесниците на разните дружини; поздравувајќи се со домаќините, веќе седнати на масите на пред кафулето; нафрлајќи поздрави кон веќе дојдените. Веќе сте отпиле една третина од пијачката. Чувствувате дека веќе ве фаќа јанѕа. Чекате да наиде некој, да решите каде ќе се сместите - внатре, надвор или од карши, на ѕитчето кај Општина Центар. Со последната третина од пивото, коњакот, вотката кворумот е веќе доволен. Ја препознавате музиката која веќе го најавува следниот стадиум од градирањето на вечерта. Веќе ви е јасно - со која касета завозиле, натаму ќе оди флуидот - ќе ги штедиме силите, или, ќе возиме кон еуфорија, сите заедно, како и секогаш.


„Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“,
Богомил Ѓузел - Сергеј Андреевски
Каде и да застанете.. на некоја или покрај некоја неколкуте маси од двете страни на непишаната влезна патека; потпрени на шанкот; накрепени на некој ѕид, покрај “типот што го боли заб“ од сликите на Глигор Чемерски; заѕверени накај дрвената решеткаста конструкција на таванот; “Девојката“ од Никола Мартиноски, “Типот“ во масло на платно од Сергеј (за кого претпоставувавме дека е Сергеј, авторот на омотот на Мизар) или покрај легендарната слика на Чемерски со стихови од Богомил Ѓузел (“Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“). Каде и да ве затекне најавата, веќе знаете дека ви претстои добро расположение, опкружени со пријатни луѓе, креативци со кои секогаш ќе си најдете убав муабет.


Тасе - Ван Гог
“Гледано од оваа дистанца, чувствувам голема возбуда. 'Ван Гог' беше навистина култно место. Се' почна со мојот голем мерак за сликање. Не успеав да се запишам на ликовна академија, студрирав сосема друго, но таа страст кон сликањето постојано ме прогонуваше. Во тоа време почнавме да одиме по музеи, отидов во Холандија, бев во Музејот на Ван Гог и многу го засакав. Кога се вратив во Скопје, сакав да правам нешто паралелно со студиите. Веќе познавав многу луѓе - решив да отворам 'кафич', во куќата на дедо ми, 1986 година. Сакав да направам нешто што ќе биде различно од тогашната скопска шема. И, го отворивме 'Ван Гог'“, се сеќава секогаш ведриот домаќин, Тасе - како што го познававме сите, или, официјално, Зоран Тасев, газдата на “Ван Гог“. 


Барајќи го начинот како да направи место што ќе биде различно од тогашните места за излегување, сепак, не можел да отиде далеку од неговата страст кон сликарството. Решил токму такво да биде и местото што ќе го отвори. Со првите пари што ќе ги заработи решава да купи слики - сликите што и ден денес се изложени во “Ван Гог“, дела на Глигор Чемерски, Петар Мазев, Никола Мартиноски и Сергеј Андреевски.


“'Ван Гог' беше некако најкул место од местата во кои излегувавме. Се собираа неконвенционални луѓе, меѓу нив едно чудо авангарни селебрити ликови. Имаше константна публика. Во тие години на поп музика 'Ван Гог' беше најалтернативното место во Скопје. Затоа беше поинакво. За нас беше точка на собирање. Порано оделе на корзо, ние одевме во 'Ван Гог'. Секој ден беше убав:  друштво, муабети, пиво, цигари, заебанции. Локалот беше мал, па луѓе стоеа и надвор, околу кафичот. Мене, лично, посебно ми беше убаво ѕитчето преку улица, спроти влезот на 'Гог'. Е, таму, на ѕитчето, најмногу се смеевме и се глупиравме“, се сеќава Сани Шалом, девојка што ја запознавме во  “Ван Гог“, денес државен службеник во Тел Авив.


Златните времиња на “Ван Гог“ уредно се архивирани во приватната архива Билјана Стефановска, уште една девојка што секојдневно ја гледавме таму, денес архитект во Франкфурт на Мајна, Германија. 


Билјана Стефановска
“Тоа беа некои времиња кои не беа лесни, време на барања, пронаоѓања и губитоци. Почнав да одам таму кон  крајот на средно и кога почнав да студирам. После се префрлив со студиите во Германија, и секогаш кога доаѓав во Скопје 'киснев' во или пред 'Ван Гог'. За некоја година се промени атмосферата таму, може да се каже и аурата. Таму се чувствував како да сум меѓу свои луѓе, а не како вонземјанка. Запознав интересни  индивидуи, битија, со необичен хумор, кои ми отворија нови светови за  цудење и воодушевување. Тоа беше место за размена на идеи, музика, поезија. Не чувствував притисок за конвенционално однесување, без разлика дали се работи за восклици, театрално-сатирични дискусии за некој писател или композитор, или за тагата заради неразбирањето на светот или некоја љубовна мака. Можев да отидам таму еуфорична или мивкеста, не ми беше непријатно. Благодарна сум што имав прилика да го доживеам тој период на 'Ван Гог' особено на таа возраст“, се сеќава Билјана.


Коста - Ван Гог
“Ван Гог“ оттогаш помина низ разни фази и филмови. За луѓето што го открија на крајот на осумдесттите, приказната за “Ван Гог“ заврши набргу, кога “Ван Гог“ се фузира со “Мондријан“ - “шминкерскиот“ кафич од Чаршија, кога стилот му омекна и кога многу од луѓето што таму доаѓаа дотогаш беа пречекувани од “странци“, луѓе кои не ги пуштаа зад вратата на местото што некогаш им било свето. Такво било искуството и на Сецко, кого не го пуштиле внатре, на договорена средба со новинар на БиБиСи, кому требало да му предаде снимка од најновите студиски материјали.


Но, било како било. “Ван Гог“ в година ќе слави 25 години од основањето. Кафулето денес го води Коста, човекот што долго време работеше во “Ван Гог“. Гледајќи го тоа што го работи, се чувствувате охрабрени. Неговиот филм е поинаков, но, знае да ја негува традицијата. Се гледаме в година? На роденден?






Текст: Васко Марковски
Фотографии: Ивана Кузмановска, Васко Марковски, приватна архива на Билјана Стефановска, Ноќен клуб „Ван Гог“

Friday, November 26, 2010

Роки



Фото: Васко Марковски
Ретко кој го знае како Драган Ѓуровски. Прекарот му е на место: Роки. Рокер во крвта, човек од кого речиси дваесет години младите генерации слушаат рок-лектира, а повозрасните имаат добар фон за пиво каде што настапува. Музичар со препознатлива насмевка, срдечност и искреност, без разлика дали настапува пред 50, 500 или 500 милиони луѓе


Се појави во “Ван Гог”, во доцните 80-ти. Набргу забележавме дека е секојдневен гостин, исто како нас - редовни гости кои најубаво се чувствуваа кај “ложата”, на ѕидчето отспротива, кај бараките на Општина Центар. Со секое следно доаѓање во “Ван Гог”, веќе знаевме - кај да е ќе се појави, на поплочениот тротоар, откај плоштатчето, неколку чекори по Тони Мичевиќ и дружината, доцнејќи зад нив колку да го заклучи темносиното “рено 9”. Секогаш беше тука некаде. Речиси немаше вечер да не дојде. Сфативме дека тоа е другар на Мичевиќ, блескавиот гитарист кој штотуку го бевме откриле по скопските клубови. А, кај беше Мичевиќ, таму беше и тој, Драган, другарот што им помагаше за инструментите, да се донесат до “Ван Гог” - да се приберат од “Ван Гог” по свирките. 


Набргу станавме свесни дека Скопје доби еден нов, поинаков ноќен живот, со бендови што ги свират во живо музиките што нè возеле низ годините, што допрва ги откривавме. Веќе имаше и да се бира. “Вуду” на Мичевиќ и Лопе, “Банкрот блуз бенд” на Гиш, Харе и Ренџов, или - џезерските бендови на Ачек и Сале Икономов. 


Веќе се навикнавме. Како урбани номади, ги следевме во новите локали каде што настапуваа - толку често, толку интензивно, што веќе “нè фаќа  склерозата” кога ќе се обидеме да ги наброиме: “Три секунди” во салата на “Работнички”, кај Гранит од “Патика” во “Капан ан”, во “Арт”, “Сабвеј”… “Која ли беше таа формација кога ги гледавме таму-и-таму”, залудно се обидуваме. 


Еден ден нè изненади. Роки се појави зад микрофонот. Тој беше пејачот. Повеќе не беше пријателот на Мичевиќ и дружината кој уживаше отстрана во нивната музика. Се појави како темпераментен изведувач, жар кој тлеел. Но, не било за изненадување. Ни биле потребни дваесетина години да го дознаеме тоа, неодамна, кога се видовме со повод. Со идејата да има бенд, да свири на концерти, се занесувал уште од шесто-седмо одделение, кога му купиле хармоника. Но, жарот тлеел. Се будел секаде каде што ќе го однесел животот - во Алжир, каде што живеел две години како средношколец, син на секретар на воено аташе; во Белград - нова прекоманда на татко му; во населба Аеродром, каде што се преселил од старото маало во Скопје (кај Зоолошка), каде што ги запознал Мичевиќ, Лаки и луѓето со кои ќе почне да свири по бендови - од првите настапи, со “Woman Haters” во “Ван Гог”, до големата сцена, како член на придружниот бенд на Тоше Проески. 


Еден од луѓето со кои соработувал во разни периоди е Трајко Симоновски - Таци, некогаш басист во “Woman Haters”, подоцна еден од незаменливите членови на “Блу фанки индивидуалс”. За него Роки е “супер тип, извонредно интелигентен човек, музички наслушан, голем мераклија за музика, кој сака џез, но е рокер во крвта”. 


Трајко Симоновски - Таци
“Освен што има голема желба да свири, да настапува, ептен е голем мераклија за инструменти. Не е многу вешт гитарист, но е толкав мераклија, што има опрема каква што имаат, можеби, само најголемите гитаристи во Македонија. Комуникацијата со него е многу едноставна и на сцената и во секојдневието. Имаме супер, френдовски однос. Со Роки сме ‘ратни’ другари уште од времето кога свиревме заедно во ‘Woman Haters’. На турнеите со Тоше сме поминале многу време и многу километри заедно, по 24 на ден, во комбе, на сцена. Имало убави моменти, имало и препирки, но за него можам да кажам сè најубаво. Понекогаш го доживувам како дух од минатото - човек кој знае со луѓето да комуницира директно и искрено, без ‘господине’ и ‘госпоѓо’. Дефинитивно е легенда. Човек кој веќе 15-20 години ги забавува луѓето по Скопје и низ Македонија. Легенда го прави, веројатно, и начинот на кој настапува - и во клубовите и со Тоше - секогаш растоварен, непосреден и неформален. Тој Роки пред 15 години и овој Роки денес се малку различни, но и едниот и другиот секогаш зрачеле со забележлива љубов кон музиката. И, да не го заборавиме неговиот некогашен бенд ‘Sugar Free’, со кој свиреа своја, авторска музика. Снимија албум кој беше одличен, и ден-денес - не беше продукциски толку добар колку што имаше квалитетни песни и добра музика”, ни рече Таци. 


Валентина Ѓоргиевска, новинарка која одблиску ја следеше кариерата на Тоше Проески, имала прилика одблиску да го биде сведок на “другото лице” на Роки, како член на “Бендот на Тоше”, како човек кој настапувал на голема сцена - на балканските турнеи и на изборот на Песна за евровизија во Истанбул. 


Валентина Ѓорѓиевска Парго
“Роки, чинам, е најискулираниот рокер што постои, или барем што јас го знам. Работите секогаш ги изведува сосема сталожено и најпрофесионално. И бендовите со кои настапува клупски секогаш биле најдобрите. Мислам дека затоа и Тоше ги одбрал за соработници Роки и неговиот бенд уште првиот пат кога ги слушнал, на свирка во ‘Маракана’. А меѓу Тоше и Роки постоеше и се чувствуваше една голема синергија, не само соработничка, ами многу повеќе пријателска и духовна. Роки беше дел од евровизиската екипа во 2004 г. Смирен, пристапен, како и секогаш, не ја губеше главата во целиот тој евровизиски хаос во Истанбул. Од неколкуте разговори со него, ме импресионира неговиот пристап кон коментирање на сцената. Рок-каузата ја брани на свој начин, но за разлика од многумина други рокери, не ги напаѓа и омаловажува изведувачите и фановите на другите правци, ами коментира со целото свое видување на нештата и на музиката. Пријатен соговорник, најмногу пленува кога искрено пријателски ќе се поздрави и мошне срдечно ќе ти се насмее, со неговата ведра насмевка. Момче со урбан рок-стил и одличен музичар!” 


Игор Целески е еден од многуте луѓе чија младост и период на созревање често во фон ја имале музиката од настапите на Роки низ скопските клубови и кафулиња. Настапите на “Хејтерс” и “Индивидуалс” за него, на некој начин, биле компензација за светските бендови што не сме можеле да ги гледаме кај нас - бендови кои ни помогнале да ја доживееме отсвирена во живо музиката на хероите што не сме имале прилика да ги гледаме. 


Игор Целески
“Роки е една урбана фигура кој заедно со своите пријатели од бендот ‘Woman Haters’ и ‘Блу фанки индивидуалс’ му дадоа една нова димензија на ноќниот живот на Скопје. Донесоа еден нов начин на забава и во време кога не можевме да ги гледаме светските бендови кај нас или во блиската околина, тие беа замена за тоа. Со нивното музицирање поттикнаа и многу тинејџери да земат инструменти в раце и да ги почнат своите авантури во музичките води, како авторски бендови или како бендови за свирка. Флуидот меѓу нас и нив беше на високо ниво. Едноставно, тоа струеше низ воздухот, а најзаслужен за тоа беше Роки, како пејач, со неговиот карактерестичен хумор, секогаш насмеан. Во нивниот репертоар имаше неколку песни кои им беа како химни и без нив не можеше да помине ниту една вечерна свирка”, се сеќава Игор. 


Што прави Роки денес? Рокер засекогаш. Сакате повторно да чуете со каков жар ја пееше “Соулмен” од “Блуз брадрс” или “Хард ту хендл” од “Блек Кроус”? Лесно ќе го најдете. 

Thursday, November 18, 2010

Бранко Фиат




Бранко Фиат
Фото: Андон Давчев
Како човек кој е на прагот на деветтата деценија од животот, малкумина денес го знаат како урабана легенда од Скопје. Но, оние што го знаат од порано ќе ви кажат дека тој е неоспорно тоа: некогашен скопски фраер и боксерски херој повоена Македонија и Југославија


Времето на неговата слава одамна поминало. Можеби сме го сретнале некогаш на улица но, ни на крај памет не ни дошло дека старчето со кое сме се разминале по тротоарот или по плочникот е некогашен страстен боксер, Бранко Фиат, човекот од Кисела Вода за кого некои пријатели веќе ни го беа кажувале како урбана легенда од Скопје. Имаме убав повод да се сетиме на него – 40. “Златен гонг“, меѓународниот боксерски турнир во спомен на ослободувањето на Скопје, кој се одржа деновиве.


Не' пречека, во неговиот стан во Кисела Вода, срдечно и, по малку, збунето, чудејќи се што некој се сетил да го побара.


“Какво е ова изненадување? Како решивте да дојдете кај мене?“, ни отвори повикувајќи не' да влеземе, надвикувајќи се со грмнатиот телевизор, пуштен на вести.


Ни требаше време да се адаптираме на просторот. Со очите шараме обидувајќи се да уловиме колку што е можно повеќе сознанија за да можеме да го направиме разговорот поподатлив. Но, детаљите што го исполнуваа просторот, колку што ни помогнаа толку и не' збунија.


Староста и живеењето сам, на таа возраст, за некој месец 80 години, направиле да се оддалечи од некогашната стокменост и педантност, која лесно можеше да се забележи на трите големи портрет-фотографии, над каучот лево од телевизорот. Лесно ќе забележите дека навистина било така: фраер, вистински господин, стокмен во модерна облека, со вратоврска и бакембарди, лик од кој зрачат самодоверба и манири. Но, како што ќе ви посведочат луѓето што го познаваат, и како што ќе се уверите самите дури и од кус разговор со него, манирите никогаш не го напуштиле. На ѕидот спроти телевизорот - голема црно-бела фотографија, својствена за времето кога служењето во ЈНА било голем настан за семејството, на сликата: Бранко Фиат војник - скината глава Прле од “Отпишаните“.


Со првите неколку прашања, ни стана јасно зошто телевизорот бил пуштен толку гласно.


“Велам, како почна вашиот пат до славата? Како почнавте да боскувате?“, го повторивме прашањето повишувајќи го гласот.


Ни раскажа дека потекнува од семејство на корушки Словенец, со необично и звучно презиме - Фиат, доселен во Скопје. Додека бил дете живееле во куќа кај паркчето меѓу денешна Градска болница и Сојуз на синдикати. Со бокс почнал уште во раната младост.


“Како дете бев плачко. Децата од маало ме тепаа. Татко ми често патуваше, па, кога виде каков плачно сум станал им даваше пари на децата од маало, да ме тепаат. И, така, стравот почна да бега од мене. Ќе ме удрат, ќе ме испотепаат, ама, барем еднаш и јас ќе удрам некого. Тоа ми остана за до крајот на животот. После го научија, па ќе му речеа: Очка, да го натепаме, а?“, ни раскажа темпераментниот домаќин.


Боксерската кариера ја почнал во тогашниот клуб “Милиционер“, еден од неколкуте тогашни клубови во градот. Таму почнал неговиот ѕвезден пат и ги запознал неговите големи боксерски херои, стара школа.


“Скопје беше град од 80.000 луѓе, а имаше боксерски екипи, две фудбалски екипи во прва лига. Сега Скопје има повеќе од еден милион, а речиси нема ниту една боксерска екипа. Срамота! Нема интерес. Младиве се педери! Овие ли се боксери? Имавме четири боксерски клубови и тоа без пари - немаше пари облека да си купиме, едни гаќи. Денес им нудат и пари и се', и - ништо. Си чул ли за Штуката? Е, тоа беше боксер. Бокс ли е ова сега? Гледам на телевизија - тој бил европски шампион! А, види му аперкат - како мало дете е, врска нема! Да е денес таа екипа што бевме ние, ќе бевме светски шампиони“, се сеќава домаќинот.


Боксувањето за “Милиционер“ било прилика набргу да го забележи пошироката јавност, по впечатливите мечови во кои ги совладал тогашните славни боксерски асови на Југославија. Неговите успеси набргу ги забележал амбициозниот белградски клуб “Црвена звезда“. Го повикале да боксува за нив. Заработувал многу, трошел многу, но не заборавал да и' праќа пари и на мајка му, која, мислејќи на иднината, без тој да знае, од тие пари го купила станот во кој денеска живее.


“Додека живеев во Белград, постигнував големи успеси и заработував огромни пари за тоа време. Сум боксувал 40 меча во странство - секогаш сум се враќал со победа. Јас сум првиот боксер што и' донел златен медал на Југославија, на Медитеранските игри во 1958, кога боскував против шампионот на Тунис. Живеев на висока нога, излегував со убави девојки, мисици – заработувал многу, но и трошев без мерка. Купував најскапа облека, но, не заборавав да и' праќам пари и на мајка ми, во Скопје. И' велев: 'Ти си госпоѓа Фиат, мора да имаш пари', и секој месец и' праќав пари колку две нејзини пензии. И, ете, во 1962 поплавата ни ја сруши куќата. После, имавме каде да живееме - колку била паметна! Сум бил со многу жени и многу жени ме разочарале. Кога имаш пари, и најубавите ќе сакаат да бидат со тебе. Но, не успеав да се оженам, да најдам жена што не пуши, што не пие, што е чесна“, се сеќава Фиат.


Противниците очекувале удар со десна.
Изненадувањето што ги чека, било во левата
На неговите успеси се сеќава Живко Дуковски, претседател на Боксерски клуб 'Скопје', поранешен боксер, органзатор на „Златен гонг“.


“Беше еден од најдобрите македонски боксери во 1950-тите години. Како добар боксер за него пројави интерес 'Црвена звезда', го зедоа во екипата и таму боксуваше околу три години. Најдобри и најинтересни во тоа време беа неговите борби со еден од најдобрите тогашни југословенски боксери, Раданов. Борбите на Бранко Фиат беа посебно атрактивни. Имаше специфичен силен удар со левата рака, што правеше повеќето борби да ги завршува пред истекот на третата рунда. Се воодушевувавме на неговите резултати, и во Скопје и како боксер на 'Црвена звезда'. Бевме инспирирани од него. Со неговото десетгодишно боксување, Бранко Фиат остави бележити траги во македонскиот бокс во 1950-тите и 1960-те години“.


Боксот, како што вели, од една страна е убава работа, но, од друга, не е добар. Многу влијаел на неговиот темперамент и направил од него импулсивен човек, кој лесно знаел да нокаутира некој што неправедно ќе го понижел или ќе се обидел да направи неправда некому во негово присуство. Меѓу нокаутираните била и неговата долгогодишна љубовница, која ја зел во Белград, ја школувал, ја хранел и на крајот го изневерила со најблискиот другар.


“Боскот не може да не остави трајни последици, да ти го поремети умот. Некој да те удира десет години по глава и ништо да не ти стане? Станав многу осетлив, раздразлив. Не знам колку казни имам платено во полиција за бељи што сум направил, што сум истепал некого. Малку нешто ќе ти пререче – ќе го нокаутирав“, ни кажа искрено.


Луѓето од неговото маало се сеќаваат на него како фраер со имиџ - редовно со трегери - кој секогаш имал интересни приказни и доживувања да им раскаже. Нема човек кој не се сеќава на неговите манири.
“Ќе те сретне на улица со убава девојка и ќе рече: 'Комшија - 5 плус! Алал да ми ти е!', нагласувајќи го комплиментот со поздравот од 'Вегета'“, ни рече еден од пријателите што го познаваат. 

Friday, November 12, 2010

Миле и Драги


Во нивните кафулиња ги откривавме тајните на животот. Ни беa како втор дом. Таму ги стекнувавме идните пријатели за век и веков; се формираа и се расформира бендови; ги запознававме идните сопруги или сопрузи. Миле и Драги, луѓето што ни ги дадоа "Пони" и "Браво"

Еден ден некој рече: „Си бил во 'Пони'? Го зеле некои дечки, пуштале добра музика, бајаги луѓе почнале да одат.. “. Имавме резерви спрема местото. Некогаш таму се пушташе мека музика, одеа дотерани дечки и девојки, па одевме само повремено, кога сакавме да бидеме поблиску до девојки од некои поугледни или поценети училишта. Но, гласот за новото 'Пони', се слушаше се' почесто. Решивме да појдеме и - откривме место што ќе го паметиме се' додека не' служи помнењето. На едно место: страстни фанови на 'Клеш', Боб Дилан, 'Металика', 'Џој Дивижн', 'Кјур', 'Пинк Флојд' или 'Напалм дет'. Откривме едно поинакво "Пони", кое многу повеќе ни фаќаше око, место што стана неизбежен дел од нашето секојдениве, место што ни ги промени траекториите низ градот, филм во кој се наоѓаа себеси стотици скопјани.

Така ги запознавме и 'дечките' што го направија, Миле и Драги, двајцата браќа од Тафталиџе, луѓе кои ни станаа пријатели за навек. Во нивните места - некогашно "Пони", епизодното "Моџо" и денешните мало и големо "Браво" - многумина ги откривале тајните на животот и законитостите на општеството; се формирале и се расформирале бендови, некој си нашол басист за во бендот; некој си го запознал идниот сопруг или сопруга; некој открил нова музика, нова книга; ги запознал идните блиски пријатели.

Миле - Големо Браво
Миле ни беше од некаде познат. Набргу ни текна. Тој беше првиот пејач на 'Санаториум', дечкото што сме го гледале низ град со Ружниот, чудејќи се на нивната дружба - металец и панкер. Движејќи се низ просторот, горно и долно 'Пони', почнавме да го забележуваме Драги - ист како Миле, само со кратка коса. Немаше потреба некој да ни објаснува дека се браќа.

Просторот го нашол Драги. Миле бил во Англија. Му се јавил Драги и си направиле братски муабет: "Ќе почнеме ли? - Ќе почнеме".

"Решивме да го земеме и - таму останавме три и пол години. На почетокот горе бев јас, долу го работеше Драги. Местото за тоа време беше малку необично - горе една музика, долу друга; горе беше повеќе седачко, за на муабет, долу беше повеќе за журка, за гласна музика. Така работевме околу една година, подоцна се менувавме - јас доле, Драго горе и обратно. На тоа убаво се надоврза терасата, па имаше многу дружење и надвор - на тротоарот", се сеќава Миле.

Миле
Излегувајќи таму, почнавме да стануваме свесни дека излегуваме во места (понекогаш Горното и Долното ги доживувавме како две различни места, но, сраснати, како сијамски близнаци!) што ги следат новите и музики, но истовремено и копаат по музичката историја и откриваат стари што не сме ги знаеле. Таму ги пречекавме "Нирвана", "Перл Џем", "Елис ин чејнс", но во "Пони" многумина ги открија и ги засакаа музиките по кои некогаш се палеле нивните родители.

Разговарајќи за историјата на 'Пони' со насмевка се сеќаваме на 'рабушот', на тефтерот со 'рабуш'. Речиси немаше човек што излегува 'Пони' кој немал своја страница во тефтерот. 'Пони' беше место во кое знаевме дека не' чекаат домаќини кои те знаат, ти веруваат и знаат да ти излезат во пресрет кога ќе затреба.

"Е, така беше! Човечки е да им излезеш во пресрет на луѓето на кои им веруваш. Ќе дојде период кога ќе имаат, ќе ти вратат. Ќе поминат недела-две, ќе помине еден месец - ќе ти вратат. Некој ќе каже за две недели, ќе му излезе нешто - ќе ти врати за еден месец, но, на крај секогаш излегувало во ред. Некогаш останувало и по нешто неплатено, но, има луѓе што ќе се сетат на тоа што и после неколку години, па ќе платат кога случајно ќе дојдат во 'Браво'", ни рече Миле, честејќи не' со драгата препознатлива насмевка!

Борче Грозданов - Пандур
(Фото: приватна архива на Б.Г.)
Обидувајќи се да се сетиме на луѓето што ги оставиле коските во 'Пони', еден од првите што ни идат пред очи е Борче Грозданов - Пандур, новинар, поет и театарски критичар - човек што го бие глас дека во 'Пони' завршил факултет, учејќи на масите со пијалаци. Пријателство со Миле и Драги и убавиот дух што провејува во нивните кафулињата се овековечени во неговите збирки поезија.

"Ако бараме потврда дека кафаната е институција, тогаш, бездруго, ќе ја најдеме во некогашно 'Пони' или во денешно 'Браво'. А зад секоја институција, нормално, стојат цврсти луѓе – столбови. Тоа, во случајов, се Драго и Миле Бурсаќ. Тие се некрунисани доктори по рокенрол, блуз, хеви метал и другите нус-појави што ги носи пред се' звукот на гитарата. За амбиентот и душата на тие места сведочиме ние (не сме мал број), кои сме неодминлив дел од инвентарот на нивните кафулиња, за нас: 'центар на светот'. Речиси нема човек од рок сцената кој барем еднаш не заседнал таму до рано натуро (па и на пладне!). Тоа се места во кои случувале роденденски журки, веридби, крштевки, куќни слави, па и свадби, што направи од сите нас една голема, срекна фамилија", се сеќава Борче.

Еди - Андреј Анастасов
(Фото: Васко Марковски)
Еден од редовните гости на 'Пони', и чест гостин во 'Браво' е и Андреј Анастасов - Еди, конзерватор-реставратор на икони, 'бубњар' на ТБ Трачери, Мугер Фугер и на уште дваесетина македонски бендови.

"Едно време 'Пони' ми беше како дома. Таму останував и по неколку дена. Одев дома само колку да се исперам. Кога ќе си отидеа сите муштерии, Миле или Драги ја заклучуваа вратата и пиевме до касно. Миле пушташе музика, а ние, гостите, млатевме празна слама. Кога ќе не' кутнеше уморот, знаевме да споиме по неколку столици и да си заспиеме на нив. Немаше дневна светлина и не знаевме колку е саат. Сабајлето пиевме кафе и продолжувавме со дружбата. Доаѓаа секакви фаци. Имаше и некои на кои им беше страв да влезат, па седеа од карши на ѕидче и опсервираа. А немаше никаква основа за страв. Попитомо место и газди и гости немаше на планетава. И ден-денес нема. Често одам и во 'Браво', но подрумчето во 'Пони' имаше некоја магија", се сеќава Еди.

Приказната на 'Пони' траеше три и пол години, од октомври 1992 до јануари 1996. Луѓето од 'Пони' набргу си го најдоа новиот дом, "Моџо", следното кафуле на Миле и Драги, во маалото кое можеби никој не го знае со официјалното име: "кај Млечен ресторан". Толку кратко траешее, што речиси го бевме заборавиле. Неколку месеци подоцна, браќата Бурсаќ го откриле просторот во кој ќе се закотват - денешно "Мало Браво", втори кат, ТЦ Буњаковец. Малку подоцна, ќе дојде и Големото, на дваесетина метри од помалото.

Иво Блузмен Николовски
Крајот му го препуштаме на легендарниот Иво Блузмен, човекот што редовно бил присутен во сите кафулиња на Миле и Драги. Денес си нашол прибежиште во малото 'Браво', каде што пушта блуз, секоја среда.

„Животот е крстопат. Миле и Драги направија младите во Скопје да имаат и друг избор, да не забегаат по патот на кичот и грдата музика што се обидува да завладее. Скопје треба да им биде благодарно“, резимира Иво.



Штета. Немавме прилика да си помуабетиме со Драги. Фамилијарен човек.. деца креваат температура.. не се стигнува секаде како што ќе испланираш.

Успомен од „Мало Браво“, ;-)


Текст: Васко Марковски
Фотографии: Андон Давчев, Васко Марковски