Showing posts with label Ван Гог. Show all posts
Showing posts with label Ван Гог. Show all posts

Wednesday, February 02, 2011

Зоки Панкер

Зоки Панкер
(Фото: Андреј Гиновски)
Можеби никогаш нема да се сетите
на бојата на неговиот глас, но,
ликот никогаш нема да го заборавите
Тасе Ван Гог: „Панкер за Ван Гог беше дел
од амбиентот, како што беа сликите на
Чемерски, Мазев и Мартиноски. Човек кој
му даваше на просторот некаква енергија,
добар тон, како жива скулптура“
Жани Митрески / Pass-N-G-R:„Знае да
 направи спој на ситници - луѓе, ситуации и
музика -  некои комбинации што на некого
ќе му личат невозможни, нема  да му текнат,
 ама, ете, тоа е рецептот!“
Јане Стефанов: „Влегувањето во 'Балет' е
влегување во патешествие полно со
 изненадувања. Првиот дел од 'програма-
та' е, можеби, стандарден, но, токму кога најмалку очекуваш, ќе се појави
 Зоки со изненадувањето“.

Никогаш не бил зборлив. Можеби никогаш нема да се сетите на неговиот глас, но, доволно е да го сретнете за да ви се разбудат милион слики од убави времиња што сте ги поминале во неговите кафулиња. Човек кој и без многу зборови со леснотија ќе го доживеете како култен лик на градот

Friday, December 10, 2010

Ван Гог


Ван Гог, 2010 г.
„Ван Гог“ не е само име на кафуле во Скопје. Денес тоа е веќе топоним. Едно од култните места кои постојат непрекинато повеќе од две децении. Помина низ разни фази, го водеа луѓе со различни визии. Сепак, за оние што го познаваат од почетоците, ништо нема да ги замени доцните осумдесетти


Еден ден низ маало се појави Сецко. Веќе многу луѓе го знаеја како еден од поинтересните гитаристи на скопскиот андерграунд, јадрото на “Ласт Експедишн“, бендот од наше маало. Рече: “Што правиш? Како си? Ај да те носам на едно место, во 'Ван Гог'“. Лесно беше да те кандиса некој што бил гласник на прогресивното, на андерграундот, маалски батко кој секогаш знаел да нафрли некоја интересна музика, некако природно прифатен како “повозрасен брат“ во миговите додека братот служеше војска во ЈНА. Есен, 1989. Отидовме на местото за кое веќе се зборуваше по градот, за кое зборуваа луѓето со кои се среќававме на повремените концерти во Дом на млади “25 Мај“, денешно МКЦ. Се случи љубов на прв поглед. Отидовме во место од кое ќе биде тешко да се разделите, со години, се' додека таму владееше филмот што тогаш го видовме. Го откривме местото каде што ќе го поминеме историски времиња - крајот на Југославија и почетоците на самостојна Македонија - временски ориентир за илјадници млади од тогашно Скопје. Местото каде што ги  поминавме ноќите кога се броеја гласовите од референдумот; кога ЈНА собираше наши врсници за на фронт во Хрватска; вечерите кога вриеше од девојки зашто, машките се криеја од воената полиција на ЈНА. Немаше човек што свири, собира музика и открива нови музикки, слика, пишува, ваја, глуми.. што гравитира кон андерграунд уметност, а да не излегува пред “Ван Гог“, во “Ван Гог“, на ѕитчето спроти “Ван Гог“.


Иво Блузмен
Ноќта почнуваше кај 8 навечер. Ако малку пораните, ќе ги затекнете Тасе и Зоки Панкер штотуку пристигнати со темносиниот спачек од по набавки.. кај да е, пред “Кораб“ - семакарницата спроти 'Градежен',  ќе зачкрипат кочниците на “двојката“ во која пред десетина минути, во Влае, се качил Иво Блузмен, легендарниот. Рачниот или биолошкиот часовник на персоналот во “Ван Гог“ веќе знае дека е време да го стави на шанкот металното чинијче за грицките што веќе подготвени го чекаат Иво во “Кораб“ - мезе за џускање.


Ван Гог, раните 1990-ти.
Фото: Приватна архива на Билјана Стефановска.
Кај да е, за некоја минута ќе се појават предвесниците на разните дружини; поздравувајќи се со домаќините, веќе седнати на масите на пред кафулето; нафрлајќи поздрави кон веќе дојдените. Веќе сте отпиле една третина од пијачката. Чувствувате дека веќе ве фаќа јанѕа. Чекате да наиде некој, да решите каде ќе се сместите - внатре, надвор или од карши, на ѕитчето кај Општина Центар. Со последната третина од пивото, коњакот, вотката кворумот е веќе доволен. Ја препознавате музиката која веќе го најавува следниот стадиум од градирањето на вечерта. Веќе ви е јасно - со која касета завозиле, натаму ќе оди флуидот - ќе ги штедиме силите, или, ќе возиме кон еуфорија, сите заедно, како и секогаш.


„Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“,
Богомил Ѓузел - Сергеј Андреевски
Каде и да застанете.. на некоја или покрај некоја неколкуте маси од двете страни на непишаната влезна патека; потпрени на шанкот; накрепени на некој ѕид, покрај “типот што го боли заб“ од сликите на Глигор Чемерски; заѕверени накај дрвената решеткаста конструкција на таванот; “Девојката“ од Никола Мартиноски, “Типот“ во масло на платно од Сергеј (за кого претпоставувавме дека е Сергеј, авторот на омотот на Мизар) или покрај легендарната слика на Чемерски со стихови од Богомил Ѓузел (“Непроспиена ноќ што не може да се надокнади“). Каде и да ве затекне најавата, веќе знаете дека ви претстои добро расположение, опкружени со пријатни луѓе, креативци со кои секогаш ќе си најдете убав муабет.


Тасе - Ван Гог
“Гледано од оваа дистанца, чувствувам голема возбуда. 'Ван Гог' беше навистина култно место. Се' почна со мојот голем мерак за сликање. Не успеав да се запишам на ликовна академија, студрирав сосема друго, но таа страст кон сликањето постојано ме прогонуваше. Во тоа време почнавме да одиме по музеи, отидов во Холандија, бев во Музејот на Ван Гог и многу го засакав. Кога се вратив во Скопје, сакав да правам нешто паралелно со студиите. Веќе познавав многу луѓе - решив да отворам 'кафич', во куќата на дедо ми, 1986 година. Сакав да направам нешто што ќе биде различно од тогашната скопска шема. И, го отворивме 'Ван Гог'“, се сеќава секогаш ведриот домаќин, Тасе - како што го познававме сите, или, официјално, Зоран Тасев, газдата на “Ван Гог“. 


Барајќи го начинот како да направи место што ќе биде различно од тогашните места за излегување, сепак, не можел да отиде далеку од неговата страст кон сликарството. Решил токму такво да биде и местото што ќе го отвори. Со првите пари што ќе ги заработи решава да купи слики - сликите што и ден денес се изложени во “Ван Гог“, дела на Глигор Чемерски, Петар Мазев, Никола Мартиноски и Сергеј Андреевски.


“'Ван Гог' беше некако најкул место од местата во кои излегувавме. Се собираа неконвенционални луѓе, меѓу нив едно чудо авангарни селебрити ликови. Имаше константна публика. Во тие години на поп музика 'Ван Гог' беше најалтернативното место во Скопје. Затоа беше поинакво. За нас беше точка на собирање. Порано оделе на корзо, ние одевме во 'Ван Гог'. Секој ден беше убав:  друштво, муабети, пиво, цигари, заебанции. Локалот беше мал, па луѓе стоеа и надвор, околу кафичот. Мене, лично, посебно ми беше убаво ѕитчето преку улица, спроти влезот на 'Гог'. Е, таму, на ѕитчето, најмногу се смеевме и се глупиравме“, се сеќава Сани Шалом, девојка што ја запознавме во  “Ван Гог“, денес државен службеник во Тел Авив.


Златните времиња на “Ван Гог“ уредно се архивирани во приватната архива Билјана Стефановска, уште една девојка што секојдневно ја гледавме таму, денес архитект во Франкфурт на Мајна, Германија. 


Билјана Стефановска
“Тоа беа некои времиња кои не беа лесни, време на барања, пронаоѓања и губитоци. Почнав да одам таму кон  крајот на средно и кога почнав да студирам. После се префрлив со студиите во Германија, и секогаш кога доаѓав во Скопје 'киснев' во или пред 'Ван Гог'. За некоја година се промени атмосферата таму, може да се каже и аурата. Таму се чувствував како да сум меѓу свои луѓе, а не како вонземјанка. Запознав интересни  индивидуи, битија, со необичен хумор, кои ми отворија нови светови за  цудење и воодушевување. Тоа беше место за размена на идеи, музика, поезија. Не чувствував притисок за конвенционално однесување, без разлика дали се работи за восклици, театрално-сатирични дискусии за некој писател или композитор, или за тагата заради неразбирањето на светот или некоја љубовна мака. Можев да отидам таму еуфорична или мивкеста, не ми беше непријатно. Благодарна сум што имав прилика да го доживеам тој период на 'Ван Гог' особено на таа возраст“, се сеќава Билјана.


Коста - Ван Гог
“Ван Гог“ оттогаш помина низ разни фази и филмови. За луѓето што го открија на крајот на осумдесттите, приказната за “Ван Гог“ заврши набргу, кога “Ван Гог“ се фузира со “Мондријан“ - “шминкерскиот“ кафич од Чаршија, кога стилот му омекна и кога многу од луѓето што таму доаѓаа дотогаш беа пречекувани од “странци“, луѓе кои не ги пуштаа зад вратата на местото што некогаш им било свето. Такво било искуството и на Сецко, кого не го пуштиле внатре, на договорена средба со новинар на БиБиСи, кому требало да му предаде снимка од најновите студиски материјали.


Но, било како било. “Ван Гог“ в година ќе слави 25 години од основањето. Кафулето денес го води Коста, човекот што долго време работеше во “Ван Гог“. Гледајќи го тоа што го работи, се чувствувате охрабрени. Неговиот филм е поинаков, но, знае да ја негува традицијата. Се гледаме в година? На роденден?






Текст: Васко Марковски
Фотографии: Ивана Кузмановска, Васко Марковски, приватна архива на Билјана Стефановска, Ноќен клуб „Ван Гог“

Friday, November 26, 2010

Роки



Фото: Васко Марковски
Ретко кој го знае како Драган Ѓуровски. Прекарот му е на место: Роки. Рокер во крвта, човек од кого речиси дваесет години младите генерации слушаат рок-лектира, а повозрасните имаат добар фон за пиво каде што настапува. Музичар со препознатлива насмевка, срдечност и искреност, без разлика дали настапува пред 50, 500 или 500 милиони луѓе


Се појави во “Ван Гог”, во доцните 80-ти. Набргу забележавме дека е секојдневен гостин, исто како нас - редовни гости кои најубаво се чувствуваа кај “ложата”, на ѕидчето отспротива, кај бараките на Општина Центар. Со секое следно доаѓање во “Ван Гог”, веќе знаевме - кај да е ќе се појави, на поплочениот тротоар, откај плоштатчето, неколку чекори по Тони Мичевиќ и дружината, доцнејќи зад нив колку да го заклучи темносиното “рено 9”. Секогаш беше тука некаде. Речиси немаше вечер да не дојде. Сфативме дека тоа е другар на Мичевиќ, блескавиот гитарист кој штотуку го бевме откриле по скопските клубови. А, кај беше Мичевиќ, таму беше и тој, Драган, другарот што им помагаше за инструментите, да се донесат до “Ван Гог” - да се приберат од “Ван Гог” по свирките. 


Набргу станавме свесни дека Скопје доби еден нов, поинаков ноќен живот, со бендови што ги свират во живо музиките што нè возеле низ годините, што допрва ги откривавме. Веќе имаше и да се бира. “Вуду” на Мичевиќ и Лопе, “Банкрот блуз бенд” на Гиш, Харе и Ренџов, или - џезерските бендови на Ачек и Сале Икономов. 


Веќе се навикнавме. Како урбани номади, ги следевме во новите локали каде што настапуваа - толку често, толку интензивно, што веќе “нè фаќа  склерозата” кога ќе се обидеме да ги наброиме: “Три секунди” во салата на “Работнички”, кај Гранит од “Патика” во “Капан ан”, во “Арт”, “Сабвеј”… “Која ли беше таа формација кога ги гледавме таму-и-таму”, залудно се обидуваме. 


Еден ден нè изненади. Роки се појави зад микрофонот. Тој беше пејачот. Повеќе не беше пријателот на Мичевиќ и дружината кој уживаше отстрана во нивната музика. Се појави како темпераментен изведувач, жар кој тлеел. Но, не било за изненадување. Ни биле потребни дваесетина години да го дознаеме тоа, неодамна, кога се видовме со повод. Со идејата да има бенд, да свири на концерти, се занесувал уште од шесто-седмо одделение, кога му купиле хармоника. Но, жарот тлеел. Се будел секаде каде што ќе го однесел животот - во Алжир, каде што живеел две години како средношколец, син на секретар на воено аташе; во Белград - нова прекоманда на татко му; во населба Аеродром, каде што се преселил од старото маало во Скопје (кај Зоолошка), каде што ги запознал Мичевиќ, Лаки и луѓето со кои ќе почне да свири по бендови - од првите настапи, со “Woman Haters” во “Ван Гог”, до големата сцена, како член на придружниот бенд на Тоше Проески. 


Еден од луѓето со кои соработувал во разни периоди е Трајко Симоновски - Таци, некогаш басист во “Woman Haters”, подоцна еден од незаменливите членови на “Блу фанки индивидуалс”. За него Роки е “супер тип, извонредно интелигентен човек, музички наслушан, голем мераклија за музика, кој сака џез, но е рокер во крвта”. 


Трајко Симоновски - Таци
“Освен што има голема желба да свири, да настапува, ептен е голем мераклија за инструменти. Не е многу вешт гитарист, но е толкав мераклија, што има опрема каква што имаат, можеби, само најголемите гитаристи во Македонија. Комуникацијата со него е многу едноставна и на сцената и во секојдневието. Имаме супер, френдовски однос. Со Роки сме ‘ратни’ другари уште од времето кога свиревме заедно во ‘Woman Haters’. На турнеите со Тоше сме поминале многу време и многу километри заедно, по 24 на ден, во комбе, на сцена. Имало убави моменти, имало и препирки, но за него можам да кажам сè најубаво. Понекогаш го доживувам како дух од минатото - човек кој знае со луѓето да комуницира директно и искрено, без ‘господине’ и ‘госпоѓо’. Дефинитивно е легенда. Човек кој веќе 15-20 години ги забавува луѓето по Скопје и низ Македонија. Легенда го прави, веројатно, и начинот на кој настапува - и во клубовите и со Тоше - секогаш растоварен, непосреден и неформален. Тој Роки пред 15 години и овој Роки денес се малку различни, но и едниот и другиот секогаш зрачеле со забележлива љубов кон музиката. И, да не го заборавиме неговиот некогашен бенд ‘Sugar Free’, со кој свиреа своја, авторска музика. Снимија албум кој беше одличен, и ден-денес - не беше продукциски толку добар колку што имаше квалитетни песни и добра музика”, ни рече Таци. 


Валентина Ѓоргиевска, новинарка која одблиску ја следеше кариерата на Тоше Проески, имала прилика одблиску да го биде сведок на “другото лице” на Роки, како член на “Бендот на Тоше”, како човек кој настапувал на голема сцена - на балканските турнеи и на изборот на Песна за евровизија во Истанбул. 


Валентина Ѓорѓиевска Парго
“Роки, чинам, е најискулираниот рокер што постои, или барем што јас го знам. Работите секогаш ги изведува сосема сталожено и најпрофесионално. И бендовите со кои настапува клупски секогаш биле најдобрите. Мислам дека затоа и Тоше ги одбрал за соработници Роки и неговиот бенд уште првиот пат кога ги слушнал, на свирка во ‘Маракана’. А меѓу Тоше и Роки постоеше и се чувствуваше една голема синергија, не само соработничка, ами многу повеќе пријателска и духовна. Роки беше дел од евровизиската екипа во 2004 г. Смирен, пристапен, како и секогаш, не ја губеше главата во целиот тој евровизиски хаос во Истанбул. Од неколкуте разговори со него, ме импресионира неговиот пристап кон коментирање на сцената. Рок-каузата ја брани на свој начин, но за разлика од многумина други рокери, не ги напаѓа и омаловажува изведувачите и фановите на другите правци, ами коментира со целото свое видување на нештата и на музиката. Пријатен соговорник, најмногу пленува кога искрено пријателски ќе се поздрави и мошне срдечно ќе ти се насмее, со неговата ведра насмевка. Момче со урбан рок-стил и одличен музичар!” 


Игор Целески е еден од многуте луѓе чија младост и период на созревање често во фон ја имале музиката од настапите на Роки низ скопските клубови и кафулиња. Настапите на “Хејтерс” и “Индивидуалс” за него, на некој начин, биле компензација за светските бендови што не сме можеле да ги гледаме кај нас - бендови кои ни помогнале да ја доживееме отсвирена во живо музиката на хероите што не сме имале прилика да ги гледаме. 


Игор Целески
“Роки е една урбана фигура кој заедно со своите пријатели од бендот ‘Woman Haters’ и ‘Блу фанки индивидуалс’ му дадоа една нова димензија на ноќниот живот на Скопје. Донесоа еден нов начин на забава и во време кога не можевме да ги гледаме светските бендови кај нас или во блиската околина, тие беа замена за тоа. Со нивното музицирање поттикнаа и многу тинејџери да земат инструменти в раце и да ги почнат своите авантури во музичките води, како авторски бендови или како бендови за свирка. Флуидот меѓу нас и нив беше на високо ниво. Едноставно, тоа струеше низ воздухот, а најзаслужен за тоа беше Роки, како пејач, со неговиот карактерестичен хумор, секогаш насмеан. Во нивниот репертоар имаше неколку песни кои им беа како химни и без нив не можеше да помине ниту една вечерна свирка”, се сеќава Игор. 


Што прави Роки денес? Рокер засекогаш. Сакате повторно да чуете со каков жар ја пееше “Соулмен” од “Блуз брадрс” или “Хард ту хендл” од “Блек Кроус”? Лесно ќе го најдете.