Tuesday, November 10, 2009

Вкусовите на Стара чаршија

Скопската Стара чаршија ќе најде илјада начини да ви покаже дека е место каде што се среќаваат световите. Една од таквите средби е средбата на вкусовите на Истокот и Западот, кои ве демнат на секое сокаче по кое ќе зачекорите

Фотографии: Љубомир Стефанов
Вкусови што дошле од друго време, од други светови. Небаре затворени во кутија со спомени, живеат свој живот. Нема да ги загрози ни глобализација, ни Хасап-систем. Вкусот на Ориентот - од појадок до легнување. Ве демнат отсекаде. Од каде и да тргнете. Вкусови што се таму низ вековите. Вкусови што е потребно само еднаш да ги пробате и никогаш повеќе без нив да не можете. Ве водиме таму, на прошетка низ скопската Чаршија, чекор по чекор по патот на вкусовите.

ТЕЖОК ПОЧЕТОК

Не пропуштајте сараевски бурек
 во 
бурекџилница „Елида“,  ТЦ Мавровка
Тргнуваме низ денот. Уште од самиот почеток Чаршијата нè пречекува со тешка задача. Што да одберете за појадок, од убавите нешта што ве предизвикуваат? Бурек, симит-погача, ѓеврек, сараевски бурек - со јогурт, чај, ајран, кафе? Одберете решително. Што и да биде вашиот избор, нема дапогрешите. Секогаш ќе останат непробани неколку нешта што наскоро ќе веповикуваат назад во чаршијата.

Денот е пред нас. Се движиме низ сокаците, обидувајќи се да ги оживеемевремињата врежани врз фасадите и плочниците. Кој пат да го фатиме? Накајкоја учичка да тргнеме? Што велите за дуќанчето со чудни инструменти иапарати за научни лаборатории, веднаш зад Безистен? Или, лимарот на полпатмеѓу стара Слога и првите тезги на Бит-пазар? Каде и да решите да појдете, ќедојде време да пивнете нешто за освежување. Каде и да ве води патот, по патбездруго ќе сретнете лимонада, боровница или боза. Каде и да тргнете по пат ќе најдете нешто што ќе ве згрее додека ѕемнете шетајќи од сокаче во сокаче, по работа или од задоволство - чај, кафе, салеп, оралет.

Каде и да седнете, добро ќе ви дојде турски
чај. Ви ја препорачуваме чајџилницата
под Свети Спас
Кај и да е, набргу ќе ве задеси "ниедно време" - доцна за појадок, рано заручек - доцна за ручек, рано за вечера. Но, Чаршијата секогаш има решение - лахмаџун со ајран, леблебија или топли кикирики.
Ви паднал шеќерот, а уште ви се чини рано да влезете во слаткарница? Подзастанете во леблебџилницата и разгледајте ги големите тегли сошеќерчиња, бонбони какви што некогаш одамна сте гледале во маалскатабакалница. Чаршијата е местото што ќе ве потсети на времето кога сте јабарале дневната доза банки, динарчиња или денарчиња од повозрасните, доволни за да си купите парче радост од теглите со отвор накосо.

Во Чаршија сте а да не пробате ќебапи? Не
бива. Побарајте го вашето омилено место!
Време за ручек. Чаршијата мириса на скара, тавче гравче и вкусни јадења одакчилниците. Одвреме-навреме тон ќе им дадат штотуку ставените лутипиперчиња врз скарата, нестрпливо чекани од гостите да се потпечат. Повторно, што и да одберете - нема да погрешите. Повторно го правитевистинскиот избор - заминувајќи со грст вкусови во себе што нестрпливо ќе веповикуваат назад во чаршијата.

Пред вас е долг ден за прошетки. Ќе ви треба сила и бистар ум за да разгледате се што ќе ви ги подлаже очите. Обидете се со чашка-две турски чај - формула што секогаш се покажува успешна. Седнете на теферич, под Свети Спас или веднаш под јорганџиите, уживајќи во убавите мисли и раздвиженоста на улиците што станува сè помрзелива. Ако ве задеси вторник или петок - полна капа! Тркнете до Бит-пазар, натежнат од свежо овошје. Ќе ви треба свежина за нови пустоловини низ чаршијата.

ТАМАМ

Од некаде ќе ве изненади мирис на тазе

печени леблебии, кикирики. Брцнете по

ситни пари во џебовите!
Еден по еден, се јавуваат оџите што повикуваат на молитва. Кај да е, и камбаната на Свети Спас ќе заѕвони. Се движиме накај излезот - еден од многуте. Време е да си земеме сувенир на денот, нешто што ќе нè испрати до денешно Скопје. Тркнете до првата слаткарница и седнете на казан-диби - пудингот од дното на казанот, каков што нема да најдете на друго место. Би било убав гест да однесете нешто и дома, на домашните. Побарајте да ви спакуваат некое парче ф'ст'к баклава. Сувенир нека бидат фишек печеникостени и споменот на убавите вкусови што ќе ве повикува назад вочаршијата. Сè е тамам!
За крај - баклава. Тамам за овојпат?