Showing posts with label театар на сенки. Show all posts
Showing posts with label театар на сенки. Show all posts

Wednesday, June 04, 2008

Сенката на Силјан повторно лета

Театарот на сенки повторно се врати во Македонија. Неговата традиција од неодамна ја продолжува Театарската трупа "Сенки и облаци" од Скопје, која деновиве настапува на фестивалот на улична култура Баскер фест 2008

Пишува. Васко МАРКОВСКИ
Снимил: Милан СТРЕЗОВСКИ

Нема ништо необично во тоа да направиш бенд, да формираш танчерска група или спортски клуб, но зар не е несекојдневно да запознаете некој што решил да формира театарска трупа што ќе реконстуира дел од подзаборавената културна традиција, давајќи им нова, современа форма на приказните што некогаш сме ги слушале?

Таква беше средбата со театарската трупа Сенки и облаци од Скопје, која деновиве ги оживеа сенките на ликовите од народната приказна Силјан Штркот, настапувајќи на популарната улица Македонија, на фестивалот на улична култура Баскер фест 2008.

ЕКРАН, А НЕ Е ТЕЛЕВИЗОР

Една од првите работи што прави минувачите покрај сцената на Сенки и облаци да подзастанат и барем на неколку минути да погледаат дел од претставата е блискоста на нивниот израз до работите што лесно ги ловат очите на современиот човек. Платно што наликува на плазма телевизиски екран, јазик близок до јазикот од цртаните филмови и современа музичка подлога со трип-хоп делници, која е вистински магнет за привлекување на помладата публка.

Од каде потекнува идејата за такво нешто, ни раскажа Круме Стефановски, основачот на трупата, кому ова му е втора претстава, по Баш челик, што ја постави пред неколку години во неколку скопки локали. Со него разговаравме по завршувањето на претставата на Баскер фест на педесетина метри од Театарот за деца и млади, кој го напуштил во 2003 година, откако му дошло преку глава од бавното еволуирање на статусот на хонорарните соработници во државните театри.

"Барајќи начин да можам да продолжам да го правам тоа што го сакам, а да не зависам од институција - да чекам некој да ми се јави и да ме викне за претстава, решив да пробам со театарот на сенки. Како форма, тоа е театар што може да се смести и да се игра и во театарска зграда, но ти дава и слобода да излезеш и на улица и во парк или во кафеана и исто толку добро да поминеш", ни рече Стефановски.

КАРАЃОЗ Е ПРИКАЗНА ЗА СЕБЕ

Театарот на сенки во Македонија првпат го донеле Османлиите, преку претставите за народниот јунак Караѓоз, па оттука многу често изразот за овој вид театар се среќава и како караѓоз-театар, како што била наречена претставата на Сенки и облаци во дипломата што ја добија на интернационалниот фестивал на куклени театри за деца Лут Фест во Сараево.

"Најинтересно ми беше што во 9 години традиција на фестивалот никој досега не се појавил со сенки. Како што ни рекоа организаторите, луѓето од жирито биле изненадени уште кога ја виделе апликацијата. Го одигравме Силјан, одржавме работилница за театар на сенки за деца од училишна возраст, за членовите на жирито сето тоа беше многу интересно и оригинално и решија на тој начин да искажат почит спрема тоа што го прикажавме. Ме изненадува што како поим до денес останало караѓоз-театар. Караѓоз е конкретен лик од турската традиција, како Итар Пејо кај нас, и кај нив има многу приказни поврзани со ликот Караѓоз. Но, театарот на сенки е многу поширок и има свои особености секаде каде што се појавува. Турците и Кинезите ликовите ги изработуваат насликани на тенка проѕрна кожа, во Индонезија, наместо светло, сенките ги проектираат со оган, што им дава посебна живост на сенките.. Ние работиме со црни сенки, и со позадини во боја, проектирани од графоскоп", ни рече Стефановски.

Заедно со него, во групата членуваат и пијанистката Сања Пановска Миланова и актерката Елизабета Клинчаревска.

СИЛЈАН ВО ЦИЛИНДЕР

Но, од каде идејата да го постават токму Силјан Штркот и што бил нивниот предизвик кога ја подговувале преставата?

"Темата на оваа прикаска, Силјан Штркот, не е никакво исмевање на современ богаташи или новопечени политичари, како што налага традицијата на театарот на сенките низ историјата. Во нашата приказна тој доби многу поинаков изглед, значи - не е од Мало Коњари и носи цилиндер, но, исто како и во народната приказна, не сака да работи, сака да шета по кафеани, да го види светот, има порив да запознава нови луѓе, нови места. Идејата беше преку еден поедноставен јазик, современ израз и современа музичка подлога Сиљан да го внесеме во еден контекст што ќе им биде поблизок на младите генерации. На тој начин, пред нив ги отвораме прашањата губењето на корените и повторното трагање по нив", ни рече Стефановски.